اصل ازادگی

اصل بندگی، اصل بردگی

[ویکی فقه] اصل آزادگی. اصل آزادگی انسان را اصل حرّیت گویند. اصل حریّت به عنوان دلیلی بر احکام شرعی، در باب های گوناگون فقهی چون جهاد، قضاء و حدود مورد استناد قرار گرفته است.
اصل حریّت از قواعد معروف فقهی و عبارت است از این که اصل در هر انسانی، آزادگی است. مراد از آزادگی، گاه مفهوم مقابل بردگی است که کاربرد واژۀ «حرّ» و «حرّیت» در فقه بیشتر در همین معنا است و گاه مفهوم مقابل تحت سلطه و ارادۀ دیگری بودن.
اصل در هر انسانی، آزادگی به هر دو معنا است. بنابراین، هیچ کس بردۀ دیگری نیست مگر خود به بردگی اقرار کند یا بر اثبات آن، بیّنه و مانند آن اقامه گردد و نیز هیچ کس از پیش خود بر دیگری ولایت ندارد.
اصل حریت در نهج البلاغه
امیر المؤمنین علیه السّلام در این باره می‏فرماید: بنده دیگری مباش که خداوند تو را آزاد قرار داده است.
نسبت انسان ها با خداوند
لازم به ذکر است همان گونه که اصل در انسان‏ها نسبت به یکدیگر، حریّت است، نسبت به خداوند متعال، عبودیت و بندگی است. قرآن کریم در این باره می‏فرماید:
«وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ» (جن و انس را جز برای آن که مرا بپرستند، نیافریده‏ام) از این رو، اطاعت از کسانی که خداوند انسان را به اطاعت از آنان فرمان داده است- مانند رسول او و صاحبان امر که در آیه «أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» امر به اطاعت از ایشان کرده- واجب است.
حدود آزادی
...