وضع مفردات

[ویکی فقه] وضع الفاظ غیر مرکب را وضع مفردات گویند. این بحث در اصول فقه کاربرد دارد.
وضع مفردات، مقابل وضع مرکبات می باشد.
اقسام مفردات
مفردات بر دو دسته است:۱. جوامد، مانند: انسان و حجر که ماده و هیئت آن ها در مجموع یک وضع دارد؛۲. مشتقات، که دارای دو وضع می باشد:أ) وضع ماده، مانند: ماده قیام در «قائم» که در هر هیئتی به معنای ایستادن است؛ب) وضع هیئت، مانند: هیئت فاعل در «قائم» که بر صدور و تحقق فعل از فاعل در ضمن هر ماده ای دلالت می کند.
عناوین مرتبط
وضع اسما؛ وضع افعال؛ وضع حروف.

💡 امام صادق (عليه السلام ) فرمود: (المفوض امره الى الله فى راحة الابد، و العيشالدائم الرغد، و المفوض حقا هو العالى عن كل همة دون الله: (كسى كه كار خود را بهخدا واگذارد در راحت ابدى و زندگى جاودانه پر بركت است، و كسى كه حقيقتا كار خودرا به خدا واگذارد برتر از آن است كه به غير او بينديشد). (تفويض ) چنانكهراغب در مفردات مى گويد: به معنى (رد كردن ).

💡 راغب در مفردات گفته: كلمه (ضحى ) به معناى گستردگى نور آفتاب است، ولىبعدها به معناى آن هنگامى استعمال شد كه آفتاب بعد از طلوع خورشيد گسترده مى شود،و روز بالا مى آيد.

💡 راغب در مفردات گفته: كلمه (نكس ) به معناى سرازير كردن هر چيزى است، و از اينباب است (نكس فرزند)، وقتى كه پاهايشقبل از سرش بيرون آيد و در قرآن آمده: (ثم نكسوا على روسهم ).

💡 راغب در مفردات گفته: هر گاه كسى بگويد اضعفت الشى ء وضاعفته معنايش تنها دو برابر نيست بلكه چندين برابر را همشامل مى شود. (277)

💡 (شاكله ) - به طورى كه در مفردات گفته - از مادهشكل مى باشد كه به معناى بستن پاى چارپا است، و آن طنابى را كه با آن پاى حيوانرا مى بندند (شكال ) (به كسر شين ) مى گويند، و (شاكله ) به معناى خوى واخلاق است، و اگر خلق و خوى را شاكله خوانده اند بدين مناسبت است كه آدمى را محدود ومقيد مى كند و نمى گذارد در آنچه مى خواهد آزاد باشد، بلكه او را وادار مى سازد تا بهمقتضا و طبق آن اخلاق رفتار كند.