وضع افعال

[ویکی فقه] وضع افعال، کیفیت وضع الفاظ برای بیان رابطه بین ذات و حَدَث در زمان خاص است.
افعال برای نشان دادن رابطه موجود میان پدیده و پدیدآورنده (حدث و فاعل) در زمانی خاص، وضع شده است.
← تعریف کتاب اصطلاحات الاصول
افعال دارای دو وضع می باشد:۱. وضع ماده افعال که از نوع وضع اسما است (وضع عام، موضوع له عام)؛۲. وضع هیئت افعال که از نوع وضع حروف به حساب می آید (وضع عام، موضوع له خاص).
تفاوت وضع فعل با وضع جمله فعلیه
میان وضع جمله فعلیه و وضع فعل تفاوت وجود دارد.

💡 همچنین، این که واج‌ها یا واژهٔ پایان مصراع‌ها جدا یا پیوسته نوشته می‌شوند، توسط برخی به عنوان یکی از روش‌های افتراق ردیف از قافیه مطرح شده است. با این حال، از آنجا که شیوهٔ نگارش فارسی نزد همه یکسان نیست، این روش نیز می‌تواند دچار مشکل شود؛ مثلاً در بیت «چشمه‌ای خواهم که از وی جمله را افزایش است / دلبری خواهم که از وی مرده را آسایش است» می‌تواند واژهٔ جداگانهٔ «است» را ردیف دانست و واژه‌های «افزایش» و «آسایش» را قافیه خواند؛ اما اگر این بیت به صورت «چشمه‌ای خواهم که از وی جمله را افزایشست / دلبری خواهم که از وی مرده را آسایشست» نوشته شود (که در قدیم مرسوم بود) آنگاه باید کل «افزایشست» و «آسایشست» را قافیه خواند و ردیفی برای بیت قائل نشد. مشابه این وضع برای ضمیرها و افعال کوتاه شده نیز پیش می‌آید؛ مثلاً در بیت «ما دُردفروشِ هر خراباتیم / نه عشوه‌فروش هر کراماتیم» می‌توان گفت که «یم» در انتهای دو مصراع، مخفف واژهٔ مستقل «هستیم» است پس ردیف است، و «خرابات» و «کرامات» قافیه هستند، هر چند که جداگانه نوشته نشده‌اند. اما در بیت «ز آب روان گرد برانگیختند / جوهر تو زان عرض آمیختند» نمی‌توان گفت که «ند» در انتهای دو مصراع یک واژهٔ جداست (چون ضمیر است) و در نتیجه نمی‌توان برای این بیت ردیف قائل شد.