هزو

هزو.[ هََ ] ( ص ) مردم دلیر و شجاع را گویند. ( برهان ).
هزو. [ هََ زْوْ ] ( ع مص ) سیر نمودن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || رفتن. ( منتهی الارب ). || افسوس داشتن. ( تاج المصادر بیهقی ).
هزو. [ هََ زَ / زُو ] ( اِ ) جانور آبی که آن را به هندی اود گویند به واو مجهول، و به ترکی قندز. ( غیاث ).
هزو. [ هَُ ] ( اِخ ) قلعه ای است در ساحل بحر فارس.( معجم البلدان ). هزو و ساویه دیگر نواحی اعمال است از ساحلیات که با جزیره قیس رود و به حکم امیر کیش باشد و با گرم سیر زمین کرمان پیوسته است. ( فارسنامه ٔابن بلخی ). در مآخذ جغرافیایی متأخر نام آن نیست.

جانور آبی که آنرا بهندی اود گویند بواو مجهول و بترکی قندز.

💡 در تبریز و ارومیه بازماندگان هزو با نام خانوادگی هزویی و هزایی و در باتمان با شهرت هزوی و حمزه کان (همازه کان) سکونت دارند.

💡 گویش‌های کردی در استانهای الازیغ، بینگول و دیاربکر و قسمتهای بالای رودخانه‌های فرات، قزل ایرماق و مورات، زازاکی با نام‌های دیگر دیلمی، زازاکی و زازاکی جنوبی و سیورکی، کوری، هزو،موتکی (موتی)، دامیلی و چندین گویش دیگر، مربوط به گروه گورانی می‌باشند. همچنین مردمان هزو در آذربایجان به زبان ترکی آذربایجانی و کرمانجی سخن می‌گویند.

💡 شدادیان از طایفه کرد روادی بودند که البته روادیان هم خود جزو کردهای هزوان محسوب می‌شدند.

💡 بايد توجه داشت كه هزو (بر وزن قفل ) به معنى سخنان يا حركات مسخره آميزى است كهبراى بى ارزش نشان دادن موضوعى انجام مى شود. و به طورى كه راغب در كتاب مفرداتمى گويد: بيشتر به شوخى و استهزائى گفته مى شود كه در غياب و پشت سر ديگرىانجام مى گيرد، اگر چه گاهى هم به شوخيها و مسخرههائى كه در حضور انجام مىگيرد به طور نادر اطلاق مى شود.

💡 هزوان (Hazoan) که به حمزه کان نیز معروف است مرتبط با هیزبان یا هزبان می‌باشد هزوان یا هزبان دودمان‌ کرد تباریست که خاستگاه آنان میان همدان و اربیل بوده‌است. پس از مرگ یازتا جانشین او مونباز دوم به شاهی آدیابن رسید او در نبرد با تراژان اسیر و کشته شد و خاندان سلطنتی او به همدان بازگشتند و فرزندان آنان بعدها میان دو دریاچه وان و ارومیه امارت آماتونی را ایجاد کردند.

💡 حکومت روادی در ۴۶۳ هجری با خلع مملان آخرین حاکم روادی از سوی آلب ارسلان سلجوقی پایان یافت و مردمان هزو به حکاری عقب‌نشینی کردند.