اجزای صناعی مغالطه

[ویکی فقه] اجزای صناعی مغالطه یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای عوامل زمینه ساز مغالطه واقع در نفس قضایا است.
در کتاب های منطق سنتی، اسباب مغالطه در تقسیم اولی بر دو قسم است:۱. اسباب یا اجزای صناعی مغالطه؛ یعنی اموری که در خود تبکیت (استدلال مغالطی) واقع شده، منشا اشتباه و غلط می شود؛۲. اسباب مغالطه خارج قیاس (یا اجزای خارجی مغالطه)؛ یعنی عوامل واسبابی که خارج از استدلال مغالطی است و در عین حال، سبب مغالطه و افتادن در غلط می شود.مغالطه قسم اول یا لفظی است یا معنوی. مغالطات لفظی یا بسیط است یا مرکب. مغالطات مرکب یا در نفس ترکیب است یا در ترکیب مفصل و یا در تفصیل مرکب، و مغالطات بسیط یا در نفس ذات الفاظ است یا در هیئت و احوال الفاظ، چه هیئت ذاتی لفظ و چه حالات عرَضی آن.مغالطات معنوی یا در یک قضیه رخ می دهد که شامل مغالطات ایهام انعکاس، اخذ غیر ذاتی به جای ذاتی و سوء اعتبار حمل می شود و یا در قضایای مرکب که مشتمل بر چهار مغالطه است: سوء تالیف، مصادره به مطلوب، غیر علت را علتْ شمردن، و جمع چند مسئله در یک مسئله.

💡 مغالطه شرط خلاف واقع یعنی طرح ادعا یا ادعاهای بدون پشتوانه در مورد آنچه ممکن است در شرایطی متفاوت روی داده باشد. همچنین می‌توان به آن نام فرضیه بر خلاف واقعیت، یا مغالطه "چه می‌شد اگر" داد.

💡 انتخاب گزینشی اگر ناخواسته انجام شود نوعی «سوگیری تأیید» است و چنانچه آگاهانه انجام شود فریبکاری و مغالطه است(مغلطه سخن نیمه راست یا توریه). در تبلیغات، اخبار رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و مناظره‌ها بسیار با این مسئله روبرو می‌شویم

💡 و اينكه گفت: (بلكه اگر همه را همه حفظ داشته باشند هر چند كه به نحو توزيعباشد در تحقق تواتر كافى است ) مغالطه واضحى كرده، براى اينكه چنين لفظىتنها اين معنا را به تواتر ثابت مى كند كه مجموع قرآن به تواترنقل شده، و اما اينكه يك يك آيات قرآنى با حفظ موضع و ترتيبش به تواتر ثابت شدهباشد از كجا؟

💡 نمرود در برابر استدلال ابراهيم، دست به مغالطه و عوامفريبانه و گمراه كننده زد وگفت: اين كار مهمى نيست. اگر خداى تو زنده ميكند و ميميراند، من نيز توانائى اين كار رادارم. من هم زنده ميكنم و ميميرانم.

💡 در بخش نخست بحث گذشت، ترازوى عدلى كه خداوند به حق فرو فرستاده بر قلب پيامبرى كه خود زبان صداقت و ترازوى حقيقت است، معيار يگانه اى است براى جدا سازى قياس برهانى واجد شرايط ماده و آداب صورت از قياس مغالطه آميزى كه بعضى يا همه ى شرايط را ندارد.

💡 مُغالِطِه، سَفسَطه یا مَغلَطِه (به فارسی سره: دژفرنود) استدلالی است که از نظر علم منطق نادرست باشد. مغالطه جزئی از برهان است که به‌طور قابل اثباتی در منطق آن ایراد وجود دارد و بنابراین کل برهان را نامعتبر می‌سازد.