علوم مسلمانان

[ویکی فقه] اسلام در قرن هفتم میلادی و همزمان با دوران قرون وسطی در اروپا درخشید. و این، سرآغاز تمدنی عظیم بود که در مدتی کوتاه فراگیر شد و از جهات مختلف، بشریت را با گام هایی سریع به پیش برد. از جمله علومی که مسلمانان در آن گام نهاد علم نجوم، ریاضی، شیمی و... بود.
اسلام در قرن هفتم میلادی و همزمان با دوران قرون وسطی در اروپا درخشید. و این، سرآغاز تمدنی عظیم بود که در مدتی کوتاه فراگیر شد و از جهات مختلف، بشریت را با گام هایی سریع به پیش برد. تمدن سازی، بدون مطالعه و تحقیق و تولید علم، بی معناست و تمدن اسلامی نیز از همین نقطه آغاز شد. مسلمانان، علمداران تعمیق و گسترش داشته های پیشنیان و نیز ابداع علوم جدید شدند. با گسترده شدن وسعت ممالک اسلامی و از آغازین سال های قرن دوم هجری ترجمه کتاب های ملل مختلف جهان شروع شد. و این کتاب ها مورد تعلیم و تعلم قرار گرفتند. دانشمندان مسلمان، فلسفه و طب، هندسه و موسیقی، منطق و هیئت را از یونان و تاریخ، موسیقی، ستاره شناسی، و ادبیات را از ایران و طب هندی، حساب و نجوم و گیاه شناسی را از هند آموختند و از کلدانیان و نبطی ها کشاورزی و باغبانی و سحر را وام گرفتند و از مصریان نیز شیمی و تشریح را اخذ کردند.
جرجی زیدان، تاریخ تمدن اسلام، ترجمه علی جواهر کلام، امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۹، چ ۹، ص۵۸۱-۵۸۲.
پس از دوران ترجمه و با نضج گرفتن تمدن اسلامی، علوم توسعه یافتند و علمای اسلامی خود دست به کار تحقیق شدند
جرجی زیدان، تاریخ تمدن اسلام، ترجمه علی جواهر کلام، امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۹، چ ۹، ص۵۸۷.
از اولین علومی که به عربی ترجمه شد، همین علم بود که در هر دو شاخه تنجیم و هیات وارد قلمرو اسلام شد. شاخه تنجیم که در واقع به بیان ارتباط کواکب با حوادث زمین و سعد و نحس ایام و... می پرداخت، به دلیل علاقه و باور مردم عامی و حتی برخی از خلفاء مثل منصور عباسی،
ری شهری، محمد، میزان الحکمه، دار الحدیث، ۱۴۱۹، بیروت، لبنان، چ سوم، ج۵، ص۵۵۳.
...

💡 بغداد، مقرّ خلافت عباسيان، تنها مركز پزشكى مسلمانان نبود. تقسيم كشور بزرگاسلامى به ممالك مستقل كوچكتر، با خود پديده اى به ارمغان آورد كه مراكز بسيارىبراى علوم پزشكى در مناطق مختلف جهان اسلام پاى به عرصه وجود نهاد؛ مناطقى مانندغزنه، قيروان، مصر و غير آن. اين امر، جوّى مناسب را براى ظهور نوابغ دانش پزشكىدر نواحى مختلف كشور اسلامى موجب گشت و راه را براى به وجود آمدن تعداد بسيارزيادى از پزشكان و دانشمندان علم پزشكى باز نمود. در نتيجه، تأ ليفات فراوانىبه نگارش در آمد؛ به طورى كه كتابهاى شرححال و دايرة المعارف على رغم كوشش فراوان، حتى از نوشتن و شمارش نام آنان ناتوانمانده اند. در حقيقت، نهضت پزشكى معاصر، بر پايه تاءليفات و مايه هاى علمىمسلمانان بنا شده است؛ چنانكه براين حقيقت درآينده اشاره خواهيم كرد وموفق خواهيم گشتكه از مظاهر تمدن اسلامى در مجال دانش پزشكى و تأ ثير مسلمانان در نهضت بزرگپزشكى به اجمال سخن برانيم.