مبصر بالذات

[ویکی فقه] مبصر بالذات، یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای شئ قابل رؤیتِ بدون واسطه است.
مبصَرات، از اقسام کیف محسوس، به معنای محسوس به حاسّه بَصَر و بینائی است، و بر دو نوع است: مبصَر بالذات یا «اوائل مبصرات»، و مبصَر بالعَرَض یا «ثوانی مبصرات».
← قسم اول
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.• آیتی، محمد ابراهیم، مقولات و آرای مربوط به آن.

💡 كبريايى و بزرگى فقط براى خداوندى سزاست كه غنى بالذات است و فقر و احتياجدر حريم ذات مقدسش راه ندارد. همه موجودات به وى نيازمندند و او از هر جهت بى نياز است.

💡 در سابق در تفسير سوره هود، و سوره هاى بعد از آن، مكرر اشاره كرديم كه: نزاع ميانبت پرستان و موحدين در يگانگى معبود و تعدد آن نيست، و خلاصه در اينكه واجب الوجودموجود بالذات است كه وجودش از خودش و وجود تمامى موجودات از او است و يكى است،هيچ اختلافى نيست، بت پرستان نيز آن را قبول دارند.

💡 انحصار هم از طریق طبیعی رخ می‌دهد و هم از ادغام عمودی و افقی ایجاد می‌شود. در برخی از کشورها قوانین رقابت وجود دارند که محدودیت‌هایی را برای انحصارگران اجبار می‌کند. انحصارگر بودن در بازار بالذات، بر خلاف قانون نیست. با این وجود، برخی از فعالیت‌های شرکت انحصارگر برای فضای کسب و کار نامناسب است و به وسیله قوانین ضد انحصار، از این موارد جلوگیری به عمل می‌آید.

💡 پاسخ اين است كه تعبير مزبور، تعريضى بهاهل كتاب است كه آنچه (منافع مادى ) را آنان مثمن و مقصود بالذات قرار داده اند (زيرا درخريد و فروش، مثمن، مقصود بالذات، و ثمن، وسيله است ) در واقع ثمن است و بايدابزارى براى خريد باشد، ولى آنها چيزى را كه مقصود بالذات نيست بلكه صرفاوسيله است مقصود بالذات، و چيزى را كه بايد مقصود بالذات باشد (آيات اللّه ) وسيلهقرار داده اند.(159)

💡 ترديد در ذيل اين آيه كريمه بين دو هادى به حق است، نه بين هادى ومضل، ولى چون يكى از دو هادى به حق، يعنى خداى سبحان منشاء و سرچشمه هدايت و هادىبالذات است و ديگرى از خود چيزى ندارد، ابتدا بايد خود مهتدى شود تا توان هدايتديگران را بيابد. از اين رو هادى بالذات شايسته (1042)پيروى است.