عبدالغفور اخوند صاحب سوات

[ویکی فقه] عبدالغفور آخوند صاحب سوات. آخوند صاحب سوات، عبدالغفور معروف به آخوند صاحب سوات، از رهبران روحانی ضد استعمار افغانستان در قرن سیزدهم هجری می باشد.
او فرزند عبدالواحد بود و در خانواده ای فقیر – از تیره «صافی» – در یکی از روستاهای سوات دیده به جهان گشود. دربارة تاریخ تولد وی اختلاف نظر وجود دارد. گفته می شود که او در ۱۷۹۸ به دنیا آمده، اما پلودن ولادت او در ۱۷۹۴ و نویسنده کتاب حیات الثانی در ۱۱۹۹ ق/ ۱۷۸۴ دانسته اند.
زندگی نامه
آخوند عبدالغفور در جنگ پنجتار و تصرف قلعه هند نقش بسزایی ایفا کرد. او در منطقه نمل درختک در محضر ملا محمدرسول، آموزش علوم دینی را به پایان برد سپس به سوات بازگشت و مردمان بسیاری از مناطق سوات، بنیر، باجور، دیر و مرزهای شمالی استان سرحد به او پیوستند.هنگامی که امیر دوست محمدخان در ۱۸۳۵ برای مبارزه با سیک ها به همراه برادرش سردار سلطان محمدخان طلایی به کابل رفت، آخوند عبدالغفور را نیز به مبارزه فرا خواند. از اینرو آخوند عبدالغفور همراه بسیاری از مریدان خویش در منطقه شیخان – در غرب پیشاور – با او دیدار کرد و تا ۱۳ محرم ۱۲۵۱ ق/ ۱۱ مه ۱۸۳۵ با سیک ها مبارزه کرد و پس از آن به سوات بازگشت، در منطقه سیدو – مرکز کنونی ایالت سوات – اقامت گزید.هنگامی که سپاهیان انگلیس در ۱۸۴۹ پس از گذر از پیشاور به سوات هجوم بردند، آخوند عبدالغفور در ۱۸۵۰ جرگه ای گسترده از مردم سوات، باجور و بنیر تشکیل داد و حکومتی اسلامی در آنجا برپا کرد و سید اکبر شاه یاور، مشاور سید احمد بریلوی را به امامت سوات گماشت. آخوند عبدالغفور که منصب شیخ الاسلامی داشت، قوانین شرعی را برقرار و بیت المال را برپا کرد.سپس آخوند عبدالغفور به طرح ریزی نبرد «قتل گره» پرداخته، آن را در ۶ جمادی الثانی ۱۲۸۰ ق/ ۱۸ نوامبر ۱۸۶۳ آغاز کرد. وی به یاری پانزده هزار مجاهد تا ۳ رجب ۱۲۸۰ ق/ ۱۵ دسامبر آن سال با سپاه انگلیس مبارزه کرد، اما بر اثر دو دستگی مجاهدان و اهالی بنیر سرانجام با انگلیسی ها پیمان صلح بست و در ۱۵ رجب ۱۲۸۰ ق/ ۲۷ دسامبر ۱۸۶۳ به منطقه سیدوشریف بازگشت و بدین ترتیب آخوند عبدالغفور منطقه سوات را از تسلط انگلیس رهانید.
نفوذ اجتماعی عبدالغفور
...

💡 حجة الاسلام والمسلمين آقاى حاج نظام الدينى اصفهانى رحمه الله عليه نوشته اند: روزىمنزل حاج عبدالغفور (يكى از حاجى هاى موجه و ملازم آية اللّه حاج سيد محمد تقى فقيهاحمد آبادى صاحب كتاب شريف (مكيال المكارم فى فوائد الدعاء للقائم عليه السلام )بودم، يكى از رفقاى ايشان به نام حاج سيّد يحيى مشهور به پنبه كار گفت: برادرم راكه مدتى بود فوت نموده در خواب ديدم با وضع و لباس خوبى كه موجب شگفتى بود.

💡 بيست ساله بود كه با برادر بزرگش عبدالغفور براى ادامهتحصيل به اصفهان كه در آن روزگار پايتخت كشور و مركز تجمع علماى بزرگ واساتيد ماهر در رشته هاى مختلف علوم اسلامى بود، رهسپار گرديد و از اين موقعيت مناسبكه در هيچ يك از شهرهاى ايران و ديگر ممالك اسلامى يافت نمى شد بيشترين بهره ها واستفاده هاى علمى را برد. (613)

💡 در ابتدا در این مکان فقط یک چاه عمیق و چند خانه گلی قرار داشت که چوپانان و کشاورزان از آن استفاده می‌کردند. به مرور زمان به علت وجود چاه عمیق وزمین‌های حاصلخیز مردم به این روستا مهاجرت کردند. حاج عبدالغفور نام این روستا را «خیرآباد» نامید چون این سرزمین را سرزمین خیر و برکت می‌دانست.

💡 سَنگِ‌ماشه مرکز ولسوالی جاغوری در ولایت غزنی افغانستان است. سنگ‌ماشه روستایی بازاری است. سنگماشه دارای یک رودخانه و همچنین کوههای بسیار مرتفع است. منطقه بازار، مرکز سنگماشه است که در آنجا ساختمان ولسوالی، لیسه عبدالغفور سلطانی، و بیمارستان موقعیت دارد.