خمسه ٔ قدماء

خمسه قدماء. [ خ َ س َ ی ِ ق ُ دَ ] ( اِخ ) اورمزد، اهرمن، گاه، جای وهوم است. ( یادداشت بخط مؤلف ).

💡 مـفـسـريـن - قدماء و متاءخرين - در تفسير آنها اختلاف كرده اند، و صاحب مجمع البيان،مـرحـوم طـبـرسـى در تـفـسـيـر خـود يـازده قـول از آنـهـا در مـعـنـاى آننقل كرده.

💡 تاكنون در اين ترتيب مذكور خبرى به نظر نرسيده و لكن شيخ مذكور، سر آمد عصر خودبود در اطّلاع و تتبع و در نزد او بود بسيارى از كتب قدماء كه در اين اعصار اثرى از آنهانيست.

💡 (بونويك ) هم در كتاب خود (عقائد قدماء المصريين ) مى گويد: عجيب و غريب ترينحرفها كه در ديانت مصريها انتشار عمومى پيدا كرده، اين است كه معتقدند به لاهوت كلمه، و اينكه هر چيزى و هر موجودى بواسطه كلمه آن موجود شده، و كلمه از اللّه صادر شده، و در عين حال همان اللّه است.

💡 توضيح اينكه مدينه طيبه بر طبق حسابى كه قدماء داشتند در عرض 25 درجه خط استوا،و در طول 75 درجه و 20 دقيقه قرار داشت و با اين حساب محراب مسجد النبى در مدينه روبقبله نبود، (و چون ممكن نبوده رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در ايستادن بطرفقبله و بناى مسجد رو بانطرف اشتباه كند)، لذا رياضى دانان همچنان درباره قبله بحث مىكردند، و اى بسا براى اين انحراف وجوهى ذكر مى كردند كه با واقع امر درست در نمىآمد.

💡 علاّمه مجلسى، در بحار، كيفيّت بردن آن جناب را به آسمان، به نحوى كه حضينىروايت كرده، نقل نموده از بعضى مؤ لّفات قدماء اصحاب ما رضوان اللّه عليهم.