برهان الدین غریب

[ویکی فقه] بُرْهان ُالدّین ِ غَریب، محمد۵۴ - ۳۸ق /۲۵۶-۳۳۷م، فرزند ناصرالدین محمود هانْسَوی، از صوفیان و مروجان طریقت چشتیه در دکن بود.
تدوین مجموعه هایی چند از ملفوظات برهان الدین غریب و نیز انتساب القاب و عناوین مختلف به او، حکایت از محبوبیت و تاثیر شخصیت او در میان پیروان و تربیت یافتگانش دارد. با اینهمه، آگاهی های ما درباره زندگانی و شرح احوال برهان الدین محدود به گزارش هایی درباره ارتباط او با شیخ نظام الدین اولیا د۲۵ق /۳۲۵م و نیز سلوک عرفانی اوست که گاه به صورتی تناقض آمیز نقل شده، و از اغراق و مبالغه نیز به دور نمانده است. نخستین کسی که از وی یاد کرده، امیر حسن دهلوی، از مصاحبان و دوستان نزدیک اوست که در فوائد الفؤاد در مواردی چند از برهان الدین به نیکی یاد کرده است. پس از آن، در خیرالمجالس خواجه حمید قلندر و سیَرالاولیای میرخُرد و نیز در ملفوظات برهان الدین اطلاعاتی مختصر از زندگانی وی آمده است. دیگر تذکره ها و منابع موجود - از سده ق به بعد - در شرح احوال برهان الدین غریب از این منابع سود جسته اند.
← تولد
برهان الدین سال های نخست زندگانی خود را در هانسی گذراند و مقدمات علوم را در همان جا فراگرفت؛ سپس به دهلی سفر کرد و در آن جا فقه، اصول، تفسیر و حدیث را نزد عالمان عصر خود آموخت. وی در دهه ۹۰ق به احتمال در ۹۳ق /۲۹۴م به جرگه مریدان شیخ نظام الدین اولیا، پرآوازه ترین عارف سلسله چشتیه پیوست و نزد او به کسب معارف و سیر و سلوک عرفانی پرداخت.
← اساتید وی
در منابع از ارادت و دلبستگی برهان الدین به نظام الدین اولیا سخن به میان آمده است، اما به گفته مؤلف سیرالاولیا، بر اثر سعایت دو تن از مریدان شیخ نظام الدین، میان آن دو رنجشی پدید آمد و سبب شد که برهان الدین را از خانقاه طرد کنند. سرانجام، برهان الدین به دریافت خرقه خلافت از شیخ خود نایل آمد. برخی برآنند که وی دوبار خرقه خلافت یافت؛ بار نخست به درخواست و اصرار برخی از مریدان و خلفای شیخ از جمله خواجه مبشر، سیدحسین و سید خاموش، و بار دوم در آخرین سال های حیات شیخ نظام الدین و پیش از سفر به دکن.
هجرت به دکن
...

💡 با چنین برهان که باشد در جهان که نباشد مر ترا از بندگان

💡 دعویی می‌کنم که در برهان نشود زرد روی گلگونم