الطب العربی المعروف بمختصر تذکره السویدی

[ویکی نور] «الطب العربی المعروف بمختصر تذکرة السویدی» خلاصه ای از تذکره ابراهیم بن محمد سویدی به قلم عبدالوهاب بن احمد انصاری شافعی معروف به شعرانی (متوفی 973ق) است که با شرح و تعلیق محسن عقیل منتشر شده است.
سویدی این اثر را بر اساس گفته ها و تجربیات چهارصد پزشک نگاشته است. شعرانی در تلخیص این اثر تنها مستندات سویدی را حذف نموده و اصل مطالب را نقل کرده است. این مطلب را می توان از خطبه پایانی او استظهار نمود. (مختصر تذکرة الإمام السویدی، ص251). شعرانی - چنانکه در آخر این اثر می گوید -کتاب را در سال 943ق نگاشته است. (همان، ص252).
این اثر که در زمینه بیماری های بدن است، از دو جزء و یک خاتمه تشکیل شده است: جزء اول این اثر از بیماری های سر و مبحث صداع شروع می شود و با مبحث بیماری های کلیه پایان می پذیرد. جزء دوم نیز با تتمه ای از مباحث کلیه آغاز شده و با مباحثی پیرامون درمان نوشیدن سم ها به اتمام می رسد.
در آخر این اثر نیز خاتمه ای مشتمل بر بیست و چند فصل قرار گرفته که در آن به بعضی از کلیات و فوائد طبی اشاره می شود.
شیوه مؤلف در درمان بیماری ها نقل نسخه های متفاوت و ادویه های گوناگون است. مؤلف در ابتدا عنوان بیماری را ذکر نموده و سپس چند درمان برای آن بیان می کند.

💡 فيقولون: بآبائنا و امهاتنا! و اى يد منه و اى معروف لنا؟!بل اليد و المنه و المعروف لله و لرسول على جميع الخلائق.

💡 و بعد از آنكه چند معناى ديگر براى عترت ذكر مى كند، مى گويد: ((والمشهور المعروفان عترته اهل بيته و هم الذين حرّمت عليهم الزكاة و الصدقة المفروضة )).(103)

💡 آيات (67) تا (70): المنفقون و المنفقت بعضهم من بعض يأ مرون بالمنكر و ينهون عن المعروف...

💡 قال الصادق عليه السلام: لايتم المعروف الا بثلاثخصال تعجيله و تصغيره و ستره فاذا عجلّته هنّاءته و اذا صغرّته عظمّته و اذا سترتهاتممته سفينه /2/178

💡 قال عندالحسين عليه السلام: رجل انّ المعروف اذا اُسدى الى غير اهله ضاعفقال عليه السلام ليس كذلك و لكن تكون الصنيعةمثل وابل المطر تصيب البرّ و الفاجر بحار/75/117