[ویکی فقه] استعمال افهامی استعمال لفظ به قصد خبر دادن از امر موجود می باشد. استعمال افهامی، مقابل استعمال ایجادی است و به معنای استعمال لفظ به صورت اعلام و خبر دادن از معنای امری که در ذهن یا در خارج ( نفس الامر ) موجود است به قصد فهماندن آن به مخاطب می باشد؛ یعنی متکلم با این استعمال قصد دارد معنا و مفهومی را که قبلا موجود بوده به مخاطب بفهماند تا وی آن را تصور یا تصدیق نماید، مانند این که شخصی پس از حفظ قرآن کریم، به دوستش که از این موضوع اطلاعی ندارد بگوید: من قرآن را حفظ کردم. انواع بنابراین، استعمال افهامی، به تصوری و تصدیقی تقسیم می شود.
جمله سازی با استعمال افهامی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 از باب مثال: اگر به كسى مقام وزارت داده شد پس از آن مى توان از لحاظعمل نيك و بد او، وى را امين يا خائن خواند. امّا پيش از منصوب شدن او به اين مقام جا نداردكه كلمه ((امين يا خائن )) در باره او استعمال گردد؛ زيرا هنوز امانتى به او سپرده نشدهاست تا نقش او درباره امانت دارى معلوم گردد و بتوان عنوان ((امين )) يا ((خائن )) به اوداد.
💡 و چه بسا بعضى ديگر گفته اند: ضمير مزبور به كلمه (ظن ) بر مى گردد و معناىجمله اين است كه يهوديان غير از ظن، دليلى بر عقيده خود ندارند، آن هم ظنى ناخالص كهنمى توانند به پاى آن بايستند و اين معنا به فرضى كه از نظر لغت، معناى ثابتىباشد، معنائى غريب است كه لفظ قرآن را نمى توان برمثل آن حمل كرد، زيرا استعمال كلمات غير مانوس از هيچ فصيحى پسنديده نيست، تا چهرسد به قرآن كريم كه فصيح ترين كلام است.
💡 فان تعاهدك فى السر حدوة لهم على استعمال الاءمانة و الرفق بالرعية؛ (188)همانا نظارت پنهانى و سرى تو، موجب تشويق آن ها (كارگزاران ) به امانتدارى و مداراكردن با مردم مى شود.
💡 كلمه (طاغوت ) در اصلمانند كلمه طغيان مصدر بوده، ولى بسيار مى شود كه به معناىفاعل استعمال مى شود، ولى بعضى گفته اند طاغوت به معناى هر معبودى است كه بهجز خداى تعالى پرستيده شود.
💡 چه مى شود گروهى از ياران مرا كه ترك گوشت و بوى خوش و زن كرده اند؟! همانا منخورم هم گوشت مى خورم و هم بوى خوش استعمال مى كنم و هم از زنان بهره مى گيرم،هر كس از روش من اعراض كند از من نيست.(33)
