فضاله الخوان فی طیبات الطعام و الالوان

[ویکی نور] «فضالة الخوان فی طیبات الطعام و الالوان» تألیف ابن رزین تجیبی، اثری ممتاز در علم غذا و آشپزی اندلس (اسپانیای کنونی) و مغرب عربی است که مؤلف آن در عصر حکام بنی مرین این اثر را نگاشته نموده است.
مؤلف در مقدمه کتاب پس از ذکر اهمیت تغذیه در سلامتی، به این مطلب اشاره می کند که نویسندگان کتب طباخی از بسیاری از مطالب در این زمینه غفلت کرده اند و به مباحث مشهور اکتفا کرده اند لذا تصمیم به نگارش کتابی در رفع این کمبود نموده است. (فضالة الخوان، ص32- 30).
کتاب در دوازده بخش و یا به تعبیر مؤلف دوازده قسم تدوین و نگارش یافته است. هر قسم خود به بخش های کوچکتری تحت عنوان فصل تقسیم شده است و مؤلف در هر فصل به یک غذا و شیوه طبخ و درست کردن آن اشاره می کند.
کتاب فضالة الخوان نوعی کتاب آشپزی به سبک قدیم است که در آن به مباحث درست کردن بسیاری از غذاها پرداخته می شود.
در این کتاب با دو نوع تغدیه و روش طبخ و تهیه آن روبه رو می شویم: دسته ای که تهیه و طبخ آن نیازمند صرف وقت و هزینه بسیار است مثل مری مطبوخ و دسته ای دیگر که تهیه و طبخ آنها ساده و راحت است.

💡 1.پيغمبر صلى الله عليه و آله مى فرمايد:خيركم من اطاب الكلام و اطعم الطعام و صلىبالليل و الناس نيام بهترين شما كسانى هستند كه در سخن گفتن مؤ دبند گرسنگانرا سير مى كنند و در شب در آن هنگامى كه مردم خوابند نماز مى خوانند.(167)

💡 لا تجلس على الطعام و انت جائع، و لا تقم عن الطعام الا وانت تشتهيه.(75)

💡 آورده اند كه رسول صلى الله عليه و آله شنيد از زنى كه كنيزكى را دشنام مى داد و آنزن روزه داشت. گفت: بيا طعام بخور. گفت: يارسول الله ! من روزه دارم. گفت: چگونه روزه دارى كه كنيزك را دشنام دادى: انالصوم ليس من الطعام و الشراب (827) روزه نه از طعام و شراب است.

💡 من عرف الله و عظمه منع فانه من الكلام و بطنه من الطعام و عنا نفسه بالصيام والقيام؛

💡 لا تميتوا القلوب بكثرة الطعام و الشراب؛ فان القلب يموت كالزرع اذاكثر عليهالماء؛(63)

💡 ثلاث درجات: افشاء السلام، و اطعام الطعام و الصلاةبالليل والناس نيام