واژه «قلیهخوار» در ظاهر از ترکیب «قلیه» به معنای نوعی خورش یا غذای گوشتی و «خوار» به معنای خورنده ساخته شده و در معنای لغوی به فردی اشاره دارد که این نوع غذا را میخورد. اما در کاربردهای اصطلاحی و کنایی در برخی متون عامیانه و هجوآمیز، این واژه از معنای خوراکی خود فاصله گرفته و به عنوان ناسزا و برچسبی تحقیرآمیز به کار رفته است. در این کاربرد، «قلیهخوار» برای اشاره به فردی بیغیرت، دیوث، قرمساق و قواد استفاده میشود که از نظر گوینده فاقد حساسیت اخلاقی و غیرت اجتماعی است. این واژه در چنین معنایی بار کاملاً منفی و توهینآمیز دارد و معمولاً برای سرزنش یا تحقیر شخصی به کار میرود. در زبان محاورهای قدیم، اینگونه تعابیر برای بیان شدیدترین نوع نکوهش نسبت به رفتار فرد استفاده میشده است. در این کاربرد، مفهوم اصلی واژه دیگر به غذا مربوط نیست، بلکه به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری نسبت داده میشود. چنین استفادهای بیشتر در گفتار غیررسمی و متون هزلآمیز دیده میشود و در زبان معیار جایگاهی ندارد. بنابراین، «قلیهخوار» از یک ترکیب ساده غذایی به یک اصطلاح کنایی با معنای بسیار منفی تبدیل شده است. این واژه در این معنا برای نشان دادن اوج بیغیرتی و رفتار ناپسند اجتماعی به کار میرود. در مجموع، معنای کنایی آن شامل مفاهیمی مانند بیغیرت، دیوث، قرمساق و قواد است.
قلیه خوار
لغت نامه دهخدا
قلیه خوار. [ ق َل ْ ی َ / ی ِ خوا / خا ] ( نف مرکب ) قلتبان و دیوث را گویند. ( برهان ). و رجوع به آنندراج شود.
فرهنگ فارسی
قلتبان و دیوث را گویند