«غری الذهب» در متون قدیم عربی و منابع مرتبط با کیمیاگری و جواهرسازی، نامی برای یکی از اقسام «تنکار» دانسته شده است که به عنوان مادهای کمکی در کار ذوب، لحیمکاری و اتصال فلزات گرانبها مانند طلا، نقره و مس به کار میرفته است. این ماده در واقع از خانواده ترکیباتی است که به آنها در اصطلاح قدیم «لحّامُ الصّاغة» نیز گفته میشد، یعنی موادی که زرگران برای جوش دادن و اتصال فلزات از آن استفاده میکردند. در برخی منابع، «غری الذهب» با «ملح الصناعه» نیز مرتبط دانسته شده که نشاندهنده نقش آن در فرآیندهای صنعتی و فلزکاری سنتی است. این ترکیب در نگاه قدما هم به صورت معدنی یافت میشده و هم به شکل مصنوعی ساخته میشده است. نوع معدنی آن در طبیعت و در کنار معادن فلزات گرانبها مشاهده میشد و نوع مصنوعی آن با ترکیب مواد مختلف در شرایط خاص تهیه میگردید. در متون لغوی، این ماده به عنوان دارویی یا مادهای شیمیایی معرفی شده که توانایی کمک به ذوب و نرم کردن طلا را داشته است. همچنین در برخی منابع، معادلهایی مانند «سها» در زبان هندی یا «اشق» نیز برای آن ذکر شده که نشاندهنده تنوع نامگذاری آن در فرهنگهای مختلف است. کاربرد اصلی این ماده در صنایع زرگری و فلزکاری بوده و نقش مهمی در اتصال و لحیم فلزات ارزشمند داشته است. به همین دلیل، در متون کهن آن را از اقسام مهم مواد کمکی در صنعت فلزات دانستهاند. در مجموع، «غری الذهب» مادهای از خانواده تنکار است که در فرآیند ذوب و اتصال فلزات گرانبها، بهویژه طلا، مورد استفاده قرار میگرفته است.
غری الذهب
لغت نامه دهخدا
غری الذهب. [ غ َ رَذْ ذَ هََ ] ( ع اِمرکب ) رجوع به خروسوقلا و لحام الصاغة و تنکار شود.
