زیست نانوفناوری

{bionanotechnology} [زیست شناسی-ژن شناسی و زیست فنّاوری] شاخه ای از نانوفنّاوری که با به کارگیری روش های شیمیایی و زیست شیمیایی و زیست شناسی مولکولی به شناسایی مؤلفه ها و فرایندهایی می پردازد که در ساخت مواد و افزاره های خودسامان (self-assembling ) کاربرد دارد

ریززیست فناوری ( انگلیسی: Nanobiotechnology ) شاخه ای بین رشته ای و مرتبط با زیست فناوری و فناوری نانو است که با به کارگیری روش های شیمیایی، زیست شیمیایی و زیست شناسی مولکولی به فرایندهایی می پردازد که در ساخت مواد و افزاره های مرتبط با این حوزه ها کاربرد دارد.
این کلمه از ترکیب سه واژه bio به معنای زیستی، Nano به معنای بسیار ریز و Technology به معنای فناوری ساخته شده است. بدین سان در معنای لغوی آن را فناوری زیست نانویی می توان در نظر گرفت. در واقع اشاره به استفاده از مواد در ابعاد بسیار ریز در حوزه های زیستی ( باکتری ها، ویروس ها، دی ان ای و غیره ) دارد.
ریززیست فناوری، اصطلاحی است که به ارتباط نانوفناوری و زیست شناسی اشاره می کنند. این رشته نقش مؤثری در تحقیقات زیست شناسی با زمینه های مختلف نانوفناوری و مفاهیمی همچون نانوابزارها ( مانند ماشین آلات زیست شناسی )، نانوذرات و پدیده های نانومقیاسی ( در مقیاس نانو ) که از طریق ریززیست فناوری ارتقا یافته اند دارد. این رویکرد فنی، زمینه تصویرسازی و خلق سامانه های مفید برای تحقیقات زیست شناسی را برای محققان فراهم کرده است. مهم ترین هدفی که غالباً در ریززیست فناوری دنبال می شود، به کارگیری نانوابزارها جهت برطرف کردن مشکلات حوزه زیست شناسی و پزشکی است. هدف اصلی دیگر در نانوفناوری توسعه ابزارهای جدید مانند نانوصفحات پپتوئیدی ( peptoid ) با اهداف پزشکی و زیست شناسی است. یکی دیگر از موضوعات اصلی این حوزه تحقیقات نانوزیست فناوری برای تصویربرداری از مولکول های زیستی طبیعی، غشاهای زیستی و بافت ها می باشد. به کارگیری حسگرهای صفحه ای و کاربرد نانوفوتونیک برای دستکاری فرایندهای مولکولی در سلول های زنده نیز از موضوعات مرتبط با ریززیست فناوری است.
میکروارگانیسم ها می توانند وضعیت اکسیداسیون فلزات را تغییر دهند به همین دلیل به تازگی به کارگیری میکروارگانیسم ها برای ساخت نانوذرات کاربردی توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این فرایندهای میکروبی فرصت های تازه ای برای کشف کاربردهای جدید از جمله بیوسنتز نانومواد فلزی را فراهم کرده اند. برعکس روش های فیزیکی و شیمیایی، فرایندهای میکروبی مرتبط با ساخت نانومواد، می توانند در فاز آبی و تحت شرایط بی خطر محیطی انجام شوند. این روش ها به حوزه ای جذاب در تحقیقات ریززیست فناوری سبز و حرکت آن به سمت توسعه پایدار، تبدیل شده اند.

💡 وی همچنین رئیس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران، رئیس مرکز تحقیقات نانوفناوری دانشگاه علوم پزشکی تهران است؛ و عضو وابسته فرهنگستان علوم پزشکی است.

💡 مجید دَرّودی (متولد فروردین ۱۳۵۷ در نیشابور) پژوهشگر فناوری نانو و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد است. او در نهمین جشنواره برترین‌های نانو، از میان ۳۲ برگزیده در رشته نانوفناوری پزشکی رتبه نخست را به دست آورد.

💡 بسته به نوع مواد استفاده شده در باتری‌های لیتیمی، ولتاژ، چگالی انرژی، طول عمر و ایمنی به‌طور قابل توجهی می‌تواند تغییر کند. در حال حاضر تلاش‌ها برای بهبود عملکرد این باتری‌ها با استفاده از نانوفناوری ادامه دارد. حوضه‌هایی که روی این موضوع کار می‌کنند: مواد مورد استفاده در الکترودها در مقیاس نانو و دیگر ساختارهای جایگزین الکترود می‌باشد.

💡 فناوری‌های اطلاعاتی زیست‌وب از حوزه‌های بین‌رشته‌ای زیست‌فناوری و نانوفناوری پدید می‌آیند. دستگاه‌های خواندن سیستم‌های بوم‌شناختی فردی می‌توانند فرستنده‌های بی‌سیمی باشند که در ساختار هماهنگ دانه‌ها یا گره‌های شبکه گنجانده‌شده خارجی با قابلیت خواندن اطلاعات و انتقال بی‌سیم اطلاعات به اینترنت (یا شبکه) باشند.

💡 کشف فولرن‌ها باعث افزایش تعداد آلوتروپ‌های کربن شناخته شده شد که قبلاً محدود به گرافیت، الماس و کربن آمورف مانند دوده و زغال بود. فولرن‌ها به‌دلیل خواص شیمیایی و کاربردهای جدیدشان، خصوصاً در علم مواد، الکترونیک و نانوفناوری، مورد توجه تحقیقات جدی بوده‌اند.