راز ربانی

[ویکی فقه] راز ربانی (کتاب). «راز ربانی (اسرار الوحی سبحانی)»، به زبان فارسی، در شرح حدیث معراج است که بر اساس مشرب عرفان، توسط عزیز نفسی یا میر سید علی همدانی نگاشته شده و به اهتمام حسین معلم به زیور طبع آراسته شده است.
این کتاب، با نثری ساده و روان و در عین حال زیبا و به دور از دشواری ها و تکلفات لفظی و لغوی به رشته ی تحریر درآمده است. مؤلف، حدیث را به بخش های مختلف و جداگانه تقسیم کرده و هر بخش را ترجمه می نماید، سپس با آوردن امثال و حکم و آیات و احادیث و حکایات صوفیان، به شرح آن می پردازد. کتاب، مشتمل بر ۳۴ حکایت است.
محتوای کتاب
محقق و مصحح کتاب، حسین معلم، در مقدمه، به توضیح آیه شریفه: «سبحان الذی اسری بعبده لیلا من المسجد الحرام الی المسجد الاقصی الذی بارکنا حوله لنریه من آیاتنا انه هو السمیع العلیم»، تعریف حدیث و اقسام آن به اعتبار منبع و ماخذ صدور، حدیث قدسی، منابع و مآخذ حدیث قدسی مورد شرح، توضیحی در مورد نسخ کتاب، گزارش کار، تحقیق در مورد نام مترجم و شارح و اینکه نویسنده کتاب مورد بحث کیست، بیان اختلاف دو نسخه (نسخه س و نسخه میر)، پرداخته است. مؤلف، در ترجمه و شرح بخش نخست حدیث، می نویسد: «حضرت رسالت صلی الله علیه و سلم، سؤال کرد از پروردگار خود در شب معراج که ای پروردگار من از اعمال کدام فاضل تر؟ مولی سبحانه و تعالی، خطاب فرمود که ای سید و ای سرور و ای بهتر و ای مهتر و ای قافله سالار انبیاء و ای مقتدا و معظم اصفیا، هیچ خصلتی از خصال پسندیده بر حضرت من که پروردگار عالمیانم، دوست تر از توکل و رضا نیست، زیرا سند قسمت، از عین حکمت خیزد و کار خود با دوست گذاشتن، علامت معرفت بود و شرط حقیقت ایمان، درست کردن نسق توکل است و... وی، در جای جای کتاب خود، جملاتی کوتاه، زیبا و پرمحتوا را درج نموده است؛ جملاتی از قبیل: سر دوستی دو چیز است: فرمان دوست را کمر بستن و کار خود را به دوست دربستن؛ چون دنیا روی به تو آرد، بدان که گناهی است تعجیل به عقوبت تو کرده است؛ عافیت، ده قسم است: نه، در نگاه داشتن زبان است و یکی، در عزلت؛ چون شکم سیر گردد، روح (نورانی)، چون نفس ظلمانی و تیره گردد و چون گرسنه گردد، تن (ظلمانی)، چون روح نورانی و سبک شود؛ نماز، میقات و محل مناجات دوستان است؛ هر که دعوی ولایت و دوستی حق می کند و در تمنای مرگ نیست، دروغ گوی است.
وضعیت کتاب
فهرست عناوین کلی، از قبیل «مقدمه»، «متن کامل شرح رساله اسرار الوحی»، «متن کامل حدیث (عربی)»، «تعلیقات و توضیحات»، «فهرست ها» و «منابع و مآخذ» (غیر از متن رساله، بقیه مطالب، از محقق و مصحح کتاب، حسین معلم می باشد)، در آغاز کتاب و «فهرست کلی آیات »، «فهرست احادیث عربی و فارسی»، «امثال و حکم»، «فهرست کلی اشعار»، «فهرست کلی اشعار عربی»، «ترکیبات و اصطلاحات متن»، «فهرست اسامی اشخاص» و «امکنه» در پایان آن ذکر شده است.

💡 نی کنون از لطف ربانی همه اقلیم شرع از تو خرم شد چه بر داوودیان شهر سبا

💡 ز فرط علو مسمی بود به اسم علی که قائم است به ذاتش صفات ربانی

💡 ای جلوه ربانی زان قطره نیسانی بر گوهر انسانی بحر آرد و جان بخشد

💡 عالم و عابد و صوفی همه طفلان رهند مرد اگر هست بجز عالم ربانی نیست

💡 خاموش شو و محرم می‌خور می جان هر دم در مجلس ربانی بی‌حلق و لب و ساغر