خارج محمول

خارج محمول. [ رِ ج ِ م َ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) عرضی هائی که خارج ازذات هستند ولی همیشه با ذات همراهند چون وحدت برای وجود. این عرضیات در باب برهان ذاتی محسوب میشوند.

عرضی هائیکه خارج از ذات هستند ولی همیشه با ذات همراهند چون وحدت برای وجود.

[ویکی فقه] خارج محمول یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای محمولات خارج از ذات موضوع است.
اصطلاح خارج محمول دو کاربرد دارد: ۱. خارج محمول (اخص)؛ به معنای «محمول من صمیمه» که در حمل به ضم ضمیمه نیازی ندارد و محمول، بدون نیاز به ضمیمه بر موضوع حمل شود؛ مثل: انسان ممکن الوجود است. محمول من صمیمه در مقابل محمول به ضمیمه (محمول بالضمیمه) قرار دارد؛ یعنی محمولی که حمل آن بر موضوعش مستلزم انضمام امری دیگر به موضوعش است، مانند حمل ابیض (سفید) بر جسم که نیاز به انضمام بیاض (سفیدی) به جسم دارد. حمل در محمول بالضمیمه را «حمل غیر ذاتی» نیز گویند، زیرا محمول آن منتزع از ذات موضوع نیست، در مقابلِ خارج محمول که محمول آن منتزع از ذات محمول است و به همین سبب به آن «حمل ذاتی» نیز گویند. ۲. خارج محمول (اعم)؛ گاهی خارج محمول را در معنایی وسیع تر از معنای اول به کار می برند و بر هر چه که از ذات موضوع خارج باشد و بر آن حمل شود اطلاق می کنند، چه نیاز به ضم ضمیمه باشد چه نباشد و بدین معنا شامل محمول بالضمیمه نیز می شود.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • گرامی، محمدعلی، منطق مقارن.• مظفر، محمدرضا، المنطق.
۱. ↑ مظفر، محمدرضا، المنطق، ص۳۲۹.
...

💡 محمول صفر ظرفیتی: بهار شد. جنگ شد. (هیچ موضوع یا ظرفیتی وجود ندارد)

💡 345- در عكس مستوى، محمول به جاى موضوع و موضوع به جاىمحمول مى نشيند.

💡 هر چند از حماسه به عنوان یک پهپاد با قابلیت‌های رزمی یاد می‌شود اما هیچ اشاره ای به نوع تسلیحات محمول آن نشده‌است. در مراسم رونمایی از آن زیر هر یک از بال‌ها جایگاه حمل سلاح دیده می‌شد که در هر یک از آنها یک راکت ۱۰۷ میلیمتری نصب شده‌است.

💡 تغییر کمبریج که مری متحمل شده‌است شامل این واقعیت است که یک گزاره درست مربوط به سال گذشته او (قد بلندتر از جان) اکنون درست نیست، و یک محمولی که دربارهٔ سال گذشته او صادق نیست (کوتاه‌تر از جان) اکنون صادق است. اما تغییر در ارزش‌های صدق محمول‌ها بر اساس هیچ تغییری در قد او نیست. در مقابل، تغییر در ارزش حقیقت اظهارات سال گذشته و امسال در مورد قد جان نشان‌دهنده رشد اوست.

💡 محمول دو ظرفیتی: مونا علی را نوازش کرد. (مونا و علی دو ظرفیت یا موضوع فعل نوازش کردن هستند)

💡 در منطق، دو قضیه را متضاد گویند که صدق هر دو محال ولی کذب آن دو جایز باشد، و آن در صورتی است که موضوع و محمول دو قضیه یکی باشد و هر دو قضیه کلیه باشند، اما یکی موجبۀ کلیه باشد و دیگری سالبۀ کلیه.