حمل شایع بالعرض

[ویکی فقه] حمل شایع بالعرض یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای از اقسام حمل شایع صناعی است.
حمل شایع بالعرض از اقسام حمل شایع صناعی، و حملی است که در آن، محمول، خارج از ماهیت موضوع و عارض بر موضوع باشد، چه عَرَض خارجی باشد؛ مانند: «هر انسانی خندان است» و «زید بلند قامت است» و چه عَرَض ذهنی، مانند: اجناس که بر فصول حمل می شوند؛ مثل: «هر ناطقی حیوان است»، زیرا جنس، عارض بر فصل است.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منبع ذیل استفاده شده است: • مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه.
۱. ↑ مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ص۱۷۹.
...

💡 امّا ((سخاوتمند راستين )) آن است كه به خاطر زيبايى سخاوتبذل مال كند و اگر قصد ديگرى از اين كار دارد بالعرض و به قصد ثانوى باشد تابه جواد حقيقى يعنى حضرت پروردگار شبيه گردد.

💡 پس ملائكه را دو نحوه وجود است از وجود اضافى كه جناب فارابى بدان اشارت نمودهاست. و شيخ رئيس را در اين دو نحوه وجود سخنى بلند است كه فرمود: سميتالملائكه باسامى مختلفة والجمله واحدة غير متجزئة بذاتها الا بالعرض مناجل تجزى المقابل. در اين سخن شيخ بايد دقت بسزا كرد كه مطلبى عظيم است ومفتاح بسيارى از معارف حقه الهيه است.

💡 عارف در مقام كن بايد به ياد و نام حق باشد كه بواسطه اتصاف به اسماء الله و بابسم الله الرحمن الرحيم بالا مى رود و لذا كن او را واسطه است زيرا كن الله و همه اسماءو صفات ذايت و فعلى اش بالذات است ولى كن عارف بالعرض و بالتبع كه نياز بهواسطه دارد كه بعنوان مظهر حق است.

💡 و همه شرور و نقائص از حدود بر مى خيزند و بالعرض بهجاعل اسناد دارند چه از خير محض جز نيكويى نايد.

💡 871) البته اسناد نسيان و غفلت به شيطان، اسنادى بالعرض است؛ زيرا نسيانيا غفلت امرى عدمى است (زوال صورت ذهنيه ) و آنچه حقيقتا در مورد نسيان يا غفلت، كارشيطان است زنده نگه داشتن صورت چيز ديگرى در خاطره انسان و سرگرم كردن او بهآن خاطره است.