حجازی کاتب نام یکی از شخصیتهای ادبی و فرهنگی در منابع تاریخی است که به عنوان کاتب و ادیب شناخته شده است. او فرزند احمد بن حجازی دیرقطای صفیالدین معرفی شده و در زمینه نویسندگی و سرودن شعر فعالیت داشته است. در منابع آمده که وی دارای ذوق ادبی بوده و اشعاری از او نقل شده است. اشعار او نشاندهنده توانایی در بیان لطیف و ادبی مفاهیم عاشقانه و اخلاقی است. همچنین در گزارشها ذکر شده که به آواز خوش و شنیدن شعر با صدای دلنشین علاقه داشته است. این نشان میدهد که وی با فضای فرهنگی و هنری زمان خود ارتباط نزدیکی داشته است. برخی حکایات درباره او بیانگر روحیه ادبی و واکنشهای بداهه شاعرانه اوست که در موقعیتهای مختلف شعر میسروده است. تاریخ وفات او در منابع سال ۷۰۱ هجری قمری ذکر شده است. حجازی کاتب نمونهای از اهل قلم و ادب در دوره خود به شمار میرود. در مجموع، این عنوان به یک ادیب و نویسنده تاریخی با آثار شعری اشاره دارد که در متون تراجم و منابع ادبی نامش ثبت شده است.
حجازی کاتب
لغت نامه دهخدا
حجازی کاتب. [ ح ِ ی ِ ت ِ ] ( اِخ ) ابن احمدبن حجازی دیر قطای صفی الدین. کاتب و ادیب بود. او راست:
قل للمطایا قد بلغت النقا
فهنها یا صاح بالملتقی
و قد علا بالنقا عاشق
کان لطیف الملتقی شیقا
و قد محا الوصل حدیث الجفا
حتی کأن الهجر لن یخلقا.
کمال جعفر گوید: آواز نصیفه خواننده را دوست میداشت و نصیفه شعر وی به آواز میخواند پس روزی نصیفه اجازت دخول خواست، حجازی فوراً این دو بیت برخواند:
ادخلی تدخلی علینا السرورا
انت واﷲ نزهة العشاق
لاتمیلی الی الخروج سریعاً
تخرجی عن مکارم الاخلاق
در بلد بسال 701 هَ. ق.درگذشت. ( الدررالکامنة ج 2 ص 6 ).
فرهنگ فارسی
ابن احمد بن حجازی دیر قطای صفی الدین کاتب و ادیب مشهور