جمال الدین حسین بن علی نیشابوری

💡 کمال‌الدین اسماعیل و ظهیرالدین نیشابوری از مقلدان سبک او بوده‌اند.

💡 به این ترتیب که مفهوم ناگهانی پدید آمدن و عدم استمرار (یا استمرار کوتاه مدت) نام آوا را می‌رساند. این پسوند در گویش‌های بیرجندی، قائنی، کاشمری، نیشابوری سبزواری، تربت‌حیدریه و حتی در لهجه مشهدی نیز دیده می‌شود.

💡 دبیرستان عمر خیّام با نام رسمی دبیرستان حکیم عمر خیّام نیشابوری، (ساختهٔ :۱۹۴۰م) کهن‌ترین دبیرستان و آموزشگاه نوین در نیشابور و استان خراسان است که درگاهش به روی میدان خیام است. این دبیرستان در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ در آثار ملی ایران با شمارهٔ ۵۹۰۲ ثبت شد.

💡 در شعر کهن فارسی فقط عطار نیشابوری در اشعار خود از ققنوس نام برده‌است. او ققنوس را نیز به سان دیگر موجودات فانی دانسته و بر همه‌گیر بودن پدیدهٔ مرگ تأکید ورزیده‌است.

💡 گویش پارسی زبانان این شهرستان گویشی منحصر بفرد و خاص بین پارسی زبانان دیگر مناطق است. در این گویش کلمات اصیل فارسی و پهلوی به وفور دیده می‌شود. همچنین زبان بُلوچی‌های نیشابوری و کردی گویش کرمانجی و ترکی نیشابوری در شهرستان نیشابور رایج است.

💡 برای مثال واژه «این‌قدر» در گویش تربت حیدریه به صورت (اِقَذَر) eqaar؛ ترکیب «به او» به صورت (بذو) bu تلفظ می‌شود. واژه «چه‌قدر» نیز در گویش نیشابوری به صورت ciqar (چیقذر) تلفظ می‌شود. در برخی از متون کهن این آوا با حرف «ذ» کتابت شده و آن را ذال معجمه نامیده‌اند. در خور ذکر است که با آوای «ذ» عربی تفاوت دارد.