برنج شماله

برنج شماله. [ ب ِ رِ ج ِ ش َ ل َ / ل ِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) مزعفر، که آن طعامی باشد معروف. ( از برهان ). برنجی است که در شیراز بخوبی معروف است و از آن مزعفرپلاو می پزند. ( آنندراج ). پلاو زرد. ( غیاث ). گویند در شیراز طباخی بود که پیوسته شبها بر سر راهی نشستی و زردپلاوی با برنج درشتی پختی و در پیش خود فانوسی داشتی و گاهی دو سه مشعل افروختی و فریاد کردی که «بیا به برنج شماله » و این بیت را نیز خواندی:
این شمعها که در دل بسحاق برفروخت
از رهگذار نور برنج شماله بود.( از برهان ).شماله به معنی شمع است، مراد بسحاق از برنج شماله پلاو مزعفرست که دروقت او در شیراز متداول بوده است. گویند آنرا در شب در روشنائی فانوسی مخصوص می پختند و با آدابی خاص. ( دیوان اطعمه ). و رجوع به شماله در همین لغت نامه شود.

مزعفر که آن طعامی باشد معروف.

💡 قال رسول الله صلى الله عليه و آله: (ثلاثة يحبهم اللهعزوجل: رجل قام من الليل يتلو كتاب الله و رجل تصدق صدقة بيمينه يخفيها عن شماله ورجل كان فى سرية فانهزم اصحابه فاستقبل العدو).

💡 594 - عن بشير النبالقال: كنا مع ابى جعفر عليه السلام فى المسجد اذمر علينا اسود و هو ينزع فى مشيهفقال ابو جعفر عليه السلام انه الجبار قلت، انهسائل قال: انه جبار و قال ابو عبدالله عليه السلام: كان على به الحسين عليه السلاميمشى مشيه كان على راسه الطير لايسبق يمينه شماله.

💡 (( والذى يعلم ما تحت وريد زيد بن على ان زيد بن على لم يهتك للّه محرما منذ عرفيمينه عن شماله )). )) (203)

💡 يـتـكـى احـدهم على شماله و ياءكل غير ما له و يدعو بحلوبـعـد حـامض و رطب بعد يابس و حار بعد بارد حتى اذا عظتهالكـظـه و اثـقـلتـه البـطـنـه و غـلبـه اليـشـمقـال يـا جـاريـه هـاتـى هـاضـومـا و هـاتى حاطوما و الله ياجاهل يا مغرور ما حطمت طعامك بل حطمت دينك و ازلت يقينك.

💡 - عن الصادق عليه السلام:شيعتنا من نور اللّه خلقوا و اليه يعودون، واللّه انّكململحقون بنا يوم القيامة و انّا لنشفع فنشفّع و واللّه انّكم لتشفعون فتشفّعون و ما منرجل منكم الّا و سترفع له نار عن شماله و جنّة عن يمينهفيدخل احبّاءه الجنّة و اعداءه النّار.(832)

💡 قال الصادق عليه السلام: اذا همّ احدكم بخير اوصلة فان يمينه و شماله شيطانينفليبادر لا يكفّاه عن ذلك. بحار / 68 / 224