این ذاتی

این فطری، این درونی

[ویکی فقه] اَیْن ذاتی یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای نسبت شیء به مکان ذاتی و طبیعی است.
أین، پرسش از مکان شى ء است. اگر سؤال شود زید در کجاست، از مکان او سؤال شده است. أین یکى از مقولات ارسطو است، که فیلسوفان به محلى اطلاق کرده اند که جسم به آن منسوب است. ابن سینا گوید: «این عبارت است از بودن جوهر در مکان خود مانند بودن زید در بازار».
صلیبا، جمیل، فرهنگ فلسفی، ص۱۸۵.
اَیْن به لحاظ مطابقت و عدم مطابقت با طبع دو صورت دارد:۱. اَیْن ذاتی، عبارت است از: نسبت شیء به مکان ذاتی و طبیعی، مانند بودن آتش در فوق، چون طبیعت حرارت، این است که در بالا قرار گیرد و به بالا حرکت کند؛۲. اَیْن عارضی، عبارت است از: نسبت شیء به مکان عارضی و قسری، مانند بودن سنگ در هوا، هنگامی که به بالا انداخته شده باشد، زیرا طبیعت سنگ، کشش به طرف پایین و زمین را دارد و بودن در هوا، خلاف طبعش است.
خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۵۰.
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • صلیبا، جمیل، فرهنگ فلسفی.
...