ادب الشیعه الی نهایه القرن الثانی الهجری

[ویکی نور] أدب الشیعة إلی نهایة القرن الثانی الهجری، اثر عبدالحسیب طه حمیده، بررسی و مطالعه ادبیات تشیع و تأثیرات آن بر ادبیات عرب، از ابتدای شکل گیری مذهب تشیع تا اواخر قرن دوم هجری می باشد که به زبان عربی و در سال 1362ق، نوشته شده است.
انگیزه تألیف این اثر، دو موضوع بوده است: اول آنکه در ادبیات شیعه، سلاله پیامبر (ص) مورد ستایش و تمجید قرار گرفته و به واسطه آن، جایگاه، حق و ظلمی که به ایشان روا شده بیان می گردد؛ ثانیا ادبیات، به تصویر کشیدن عواطف و احساسات ناب و پاک انسانی می باشد.
کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در شش فصل، تنظیم شده است. نویسنده در ابتدا، به تاریخ سیاسی شیعه پرداخته و سپس، احزاب سیاسی مخالف شیعه را بررسی نموده و ضمن بحث از عقاید شیعه و تأثیراتی که این عقاید بر ادبیات داشته، نگاهی به ادبیات شیعه انداخته و پس از معرفی مهم ترین ادبا و خطبای بزرگ شیعی، تأثیرات تشیع در ادبیات عرب را مورد مطالعه و تحقیق قرار داده است.
نویسنده در تدوین این اثر، از مصادر و منابع فراوانی استفاده نموده است که از جمله آن ها، می توان به کتب زیر اشاره نمود: «الأغانی» ابوفرج اصفهانی، «العقد الفرید» ابوعمر شهاب الدین احمد بن محمد بن عبدربه، «البیان و التبیین» جاحظ، «شرح نهج البلاغة» ابن ابی الحدید، «دیوان المعانی» عسکری، «زهر الأدب» قیروانی، «الکامل» ازدی، «طبقات الشعراء» ابن سلام، «بلاغات النساء» ابوالفضل احمد بن ابی طاهر طیفور، «أمالی» ابوعلی اسماعیل بن قاسم بغدادی و....
در مقدمه، ضمن بحث از ادبیات و جایگاه آن، به محتوای فصول کتاب اشاره شده است.

💡 این کتاب شامل اقوال و مباحث پیرامون ائمه دوازدگان شیعیان است و در دو جلد تألیف شده‌است. جلد اول این کتاب در خصوص محمد -پیامبر مسلمانان- بوده و جلد دوم آن که همان حدیقة الشیعه معروف است، با موضوع امامان دوازده‌گانه نگارش یافته‌است.

💡 محمّدجواد مشکور مقطع ابتدایی را در دبستان تمدّن گذراند و تا دیپلم در مدارس ثروت و دارالفنون ادامه تحصیل داد. وی در مقطع لیسانس هم‌زمان در دانشکدهٔ معقول و منقول و دانشسرای عالی در رشته‌های ادبیات عرب و زبان و ادب فارسی پذیرفته شد و در سال ۱۳۱۷ دانش‌آموخته شد. او در ۱۹ آبان سال ۱۳۳۲ از سوی دانشگاه برای تحصیل در دورهٔ دکتری در رشتهٔ تاریخ اسلام و خاورمیانه به دانشگاه سوربن در پاریس رفت، در سال ۱۳۳۶ دانش‌آموخته شد و در ۱۱ آبان همان سال به ایران بازگشت. پایان‌نامهٔ دکتری او با موضوع ترجمه و تحلیل کتاب فرق الشیعه نوبختی به زبان فرانسوی — که حاصل پژوهش‌های او دربارهٔ تاریخ و فرهنگ خاورمیانه از سدهٔ نهم پیش از میلاد تا سدهٔ نهم میلادی بود — در آشنا ساختن بیشتر اسلام‌شناسان اروپایی با عقاید و مقالات فرقه‌های شیعه تأثیرگذار بود.