احتجاج انبیا

[ویکی فقه] احتجاج انبیا (قرآن). در آیاتی از قرآن کریم به مسئله احتجاجات انبیا و جدال احسن ایشان با منکران و مشرکان پرداخته شده است.
از راه های عمده دعوت انبیا در همه دوران ها، احتجاج و جدال به نیکوترین روش بوده است. قرآن کریم در چند موضع ضمن بیان آیات مربوط به ماجرای انبیا به موارد بحث و جدل و مناظره آنها با قومشان اشاره می کند که با رعایت ادب، احترام، حق گرایی و استدلال متین و قاطع به مناظره با مخالفان می پرداختند و این همان جدال اَحسن است که در فرهنگ قرآنی بدان توصیه شده است. هدف از برهان و جدل اَحسن استدلال و احتجاج در راه یقینی ساختن مقصود به طریق عقلی است. در این بخش به بررسی شیوه های احتجاج انبیای عظام، با توجه به آیات شریفه قرآن مجید پرداخته می شود.
مناظرات انبیا در قرآن
← مخلوقیت کل موجودات
۱. ↑ ابراهیم/سوره۱۴، آیه۱۰.
...

💡 و در اين آيات احتجاج بر يگانگى خدا و بر نبوت نيز شده، و اشاره اى هم به هلاكت قومهـود و قـريه هاى پيرامون مكه رفته است، و به اين وسيله مردم را انذار مى كند. و نيز ازآمـدن چـنـد نـفـر از طـائفه جن نزد رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله وسلّم ) خبر مى دهد كهبـعد از شنيدن آياتى از قرآن به آن جناب ايمان آورده، به نزد قوم خود بازگشتند، تاايشان را انذار كنند.

💡 735-كافى، ج 1، ص 368، بحارالانوار، ج 4، ص 132؛ ج 52، ص 103، 111،117، 118 و 119؛ ج 53، ص 180 و 184؛ ج 75، ص 380؛ احتجاج، ج 2، ص 469؛اعلام الورى، ص 451 و 452؛ الخرائج، ج 1، ص 178؛ ج 3، ص 1113؛ غيبةالطوسى، ص 290، 425 و 426، غيبة النعمانى، ص 289 و 294؛ كشف الغمة، ج 2،ص 531؛ كمال الدين، ج 2، ض 483؛ منتخب الاءنوار، ص 122.

💡 در حديث ديگرى مى خوانيم: خداوند با وجود حتّى يك نفر صالح و باتقوا كه در يك محلّهو منطقه اى زندگى مى كند، بر ساير افراد آنمحل احتجاج كرده و مى فرمايد: مگر فلان مؤ من كه گرفتار كار خلاف نشد، در ميان شما ودر همسايگى شما نبود؟ و مگر شما حرف او را نشنيديد و گريه هاى او را دردل شب و اعمالش را در روز نديديد؟(538) چراشما مانند او و در راه او نبوديد؟

💡 يعنى خداوند با ما دو نفر بر مردم احتجاج مى كند، به اين بيان كه عذرها و بهانهتراشيهاى آنان با بودن ما دو نفر در ميانشان قطع مى گردد، و اگر بگويند ما نمىدانستيم يا متوجه حقيقت نشديم، خداوند ما را به رخ آنها مى كشد كه مگر پيامبر صلّى اللّهعليه و آله در ميان شما نبود يا مگر على عليه السّلام در ميان شما نبود، مى رفتيد و ازآنها سؤ ال مى كرديد.

💡 و هر گروه از مخالفين ما از مسلمانان گمان مى كنند، كه جايگاه خلافت و علم در غير ماست،از خداوند بر كسانى كه به ما ظلم كرده و حق ما را انكار كرده و مردم را بر ما مسلط نموده، و براى مردم راهى بر عليه ما گشودند، كه به وسيله تو بدان احتجاج ودليل آورده شود، و خداوند ما را كافى بوده و بهترين سرپرست است.

💡 (و مـا يـتذكر الا من ينيب ) - اين جمله جمله اى است معترضه كه در بين احتجاجات اين معنارا مـى رسـاند كه: متذكر شدن به اين حجتها تنها شان يكى از دو طايفه اى است كه قبلانام برده شدند، يعنى انابه كنندگان رجوع كننده به سوى خدا. و اما مجادلين كفر پيشهاز ايـن دو طـايـفه متذكر نمى شوند، براى اينكه كفر و لجبازى استعداد تذكر به حجيت وپيروى حق را به كلى باطل مى كند.