قپانداری

قپانداری. [ ق َپ ْ پا] ( حامص مرکب ) شغل و حرفه قپاندار. || ( اِ مرکب ) جای قپاندار. || اجرت قپاندار.

شغل و عمل قپان دار.

۱ - شغل و عمل قپان دار. ۲ - باج قپان اجرت قپاندار.

حرفه و شغل قپاندار است. قپان وسیله ای است برای توزین اجسامی که وزن زیاد یا ابعاد بزرگشان مانع توزین آن ها با ترازوی معمولی می شود. این وسیله در دو نوع قپان رومی (اهرمی) و قپان سطحه ای یافت می شود. سال 1381 از کارگاه های باسکول ایران آمارگیری شد. براساس این طرح تعداد 1273 کارگاه باسکول عمومی در کل کشور وجود داشته که از این مجموع، 1242 کارگاه دایر و تعداد 31 کارگاه تعطیل بوده است. برپایة نتایج حاصل از این طرح، مجوز فعالیت 1006 کارگاه باسکول عمومی توسط اداری استاندارد و 228 کارگاه توسط سایر سازمان ها صادر شده است. در مورد نحوۀ مدیریت کارگاه ها نیز، یافته های طرح آمارگیری حاکی از آن است که در سال 1381، 1127 کارگاه خصوصی، 45 کارگاه عمومی و 62 کارگاه تعاونی بوده اند. بر این اساس 1256 دستگاه توزین در کارگاه های فعال وجود داشته و ظرفیت کل توزین آن ها 68651 تن است.

💡 بعداً که دولت ایران مبادرت به استقراض از روسیه و انگلستان نمود و درآمدهای گمرکی شمال و جنوب گروگان این وام‌ها قرار داده شد، به منظور جلوگیری از حیف و میل درآمدهای گمرکی و با توجه به لزوم رعایت موازنه سیاسی، دولت ایران در زمان مظفرالدین شاه و صدارت امین‌الدوله مبادرت به استخدام مستشاران بلژیکی نمود. بنابه پیشنهاد رئیس هیئت مزبور که عنوان وزیر گمرکات یافته بود و فرمان همایونی مورخ ۱۸ ذیحجه ۱۳۱۸ ه‍.ق اجاره گمرکخانه‌ها و وصول عوارض داخلی، از قبیل: حقوقخانات و راهداری و قپانداری ملغی و مقرر شد از بهای اجناس وارد به مآخذ ۵ درصد و به اضافه از هر بار چهل من تبریز بیست و دو شاهی از مکاری دریافت گردد.