روات و محدثین نهج البلاغه

[ویکی نور] روات و محدثین نهج البلاغه (دشتی). روات و محدثین نهج البلاغه، تألیف محمد دشتی به زبان عربی است که در دو مجلد راویان نهج البلاغه را با ذکر آدرس گردآوری کرده است. این اثر را می توان کامل ترین اثر در مورد اسناد و مدارک نهج البلاغه دانست.
نویسنده همان ساختار نهج البلاغه را لحاظ کرده است و به ترتیب خطبه ها، نامه ها و حکمت ها روات و محدثین را در پانوشت صفحات ذکر و در آخر نیز آدرس آن را آورده است. مجلد اول مشتمل بر خطبه ها، نامه ها و حکمت ها تا حکمت 81 و مجلد دوم نیز مشتمل بر باقی حکمت هاست.
یکی از ویژگی های مهم منابع روائی دانشمندان شیعه، نقل سلسله روات و محدثین، همراه روایات وارد شده از طرف رسول گرامی اسلام(ص) و امامان معصوم(ع) می باشد. شناسایی راویان و ناقلان یک حدیث، از عصر ظهور آن تا زمان ما، جایگاه ارزشی حدیثی را به خوبی روشن می سازد و در طبقه بندی روایت و ارزیابی و بررسی ارزش وجودی آن را یاری می دهد.
علت اینکه یک حدیث طرد می شود یا ملاک عمل قرار می گیرد، با عنوان «صحیح» و «موثق» و «حسن» در جهت استنباط احکم الهی قرار داده می شود، تا حدود زیادی به سلسله روات و شناخت راویان احادیث ارتباط دارد. از این رو محدثان بزرگ شیعه همواره در منابع روائی خود ضمن جمع آوری و ثبت و تبویب روایات بدست آمده، روات و محدثین آن را نیز دقیقاً می آورند تا فاصله زمانی نقل حدیث، از زمان صدور تا عصر ما قابل شناسایی و بررسی گردد.
اما هزاران افسوس که سید رضی(ره) در آن روزگاران سبز تشیع که از هزاران منبع ارزشمند تحقیقاتی «بیت الحکمه» برخوردار بود، سلسله روات و محدثین را در کنار خطبه ها و نامه ها و حکمت ها ثبت نفرمود و نهج البلاغه را به گونه ای «مرسل» نقل کرد. نقل نهج البلاغه بدون آوردن سلسله روات و محدثین، باعث شد تا در محافل فقهی فقهاء بزرگوار شیعه راه نیابد، و در انزوا بماند و با عنوان «مرسله سید رضی» جزو روایاتی قرار بگیرد که از نظر کاربردی نقشی در صدور فتوا، اجتهاد و استنباط احکام الهی نداشته باشد.

💡 بين مورخان و روات و محققان در مورد محل دفن سر مقدس سيدالشهدا عليه السلام اختلافاست. سيد محسن امين در كتاب خويش اعيان الشيعه (1/626 - 627) هفت مورد را ذكر كرده كهمدفن سر مطهر ابى عبدالله الحسين عليه السلام است:

💡 كوفى كنيه او (ابوعبداللّه ) قبلا نام وى گذشت، از دانشمندان بنامى بود كه به نهضتزيد پيوست و از جمله داعيان حضرتش بود. او مردم (رقه ) را به نهضت زيد دعوت كرد وجمعيت كثيرى به او پيوستند. (396) او مردىفاضل و از روات و محدثين است، او در (كافى ) و (تهذيب ) روايت دارد.(397)

💡 لازم به يادآورى است كه بعضى از روات و محدّثيناهل سنّت، حديث شريف ثقلين را دست كارى نموده و به جاى كلمه ((عترتى )) كلمه ((سنتى)) را گذاشته اند.

💡 حسين بن زيد از روات و صاحب كتاب است و نجاشى و شيخ طوسى او را عنوان كرده اند، ونيز ابن حجر، هم در (تقريب ) و هم در (تهذيب ) او را ياد كرده و ستوده است.(895)

💡 در اين هنگام خداوند خون را بر آنها مسلط ساخت (و الدم ) بعضى گفتهاند بيمارى رعاف(خون دماغ شدن ) به صورت يك بيمارى عمومى درآمد و همگى گرفتار آن شدند، ولىبيشتر روات و مفسران گفته اند رودخانه عظيمنيل به رنگ خون درآمد، آنچنان كه براى هيچ مصرفىقابل استفاده نبود!

💡 مكرّر در اخبار به اين لقب مذكور شده؛ خصوص در لسان روات و در (يد باسطه )بيايد كه خداوند در شب معراج فرمود كه: (او يعنى قائم عليه السلام، ولىّ من است،براستى.)