جبر و تفویض و اختیار

[ویکی فقه] جبر و تفویض و اختیار از مهمترین، قدیمی ترین و حساس ترین مباحث فلسفه و کلام است. اهمیت و حساسیت این مساله از بعد دینی و کلامی به این دلیل است که با مسائل اراده، استطاعت، قدرت، علم خداوند به افعال بندگان، مخصوصاً خلق افعال و قضا و قدر و طلب و اراده، پیوندی تنگاتنگ دارد.
«جبر» در لغت به معنای واداشتن کسی به کاری با زور است، و «مجبور» یعنی کسی که با زور به کاری وادار شده است.
جبر در عقاید اسلامی
«جبر» در این اصطلاح یعنی: خدای متعال بندگانش را بر آنچه می کنند مجبور کرده است؛ در کار نیک باشد یا بد، زشت باشد یا زیبا، به گونه ای که بنده در این باره اراده و اختیار ترک فعل و سرپیچی از آن را ندارد. پیروان «جبر» را عقیده بر آن است که هر چه برای انسان پدید آید، همان سرنوشت از پیش تعیین شده اوست. انسان را آنجا که باید می برند، او اختیاری ندارد. این سخن، سخن اشاعره است.
معنای لغوی تفویض
«تفویض» در لغت به معنای واگذار کردن و اختیار دادن است.
تفویض در اصطلاح
...

💡 - آن‌ها «قضیه چینی» که قضیه مشهوری در جبر و دربارهٔ حل معادلات همنهشتی خطی است، به جهان ریاضیات تقدیم کردند.

💡 به تعبير ديگر در جمله اول كه مى گوئيم تنها تو را مى پرستيم كمى بوىاستقلال دارد، بلافاصله با جمله اياك نستعين آنرا اصلاح مى كنيم و آن حالت بين الامرين(نه جبر و نه تفويض ) را در عبارت خود مجسم مى سازيم و الگوئى خواهد بود براىهمه كارهاى ما.

💡 ولى براى اينكه تصور نشود معنى اين سخن جبر و الزام و سلب آزادى بشر است،بلافاصله اضافه مى كند: او عزيز حكيم است (و هو العزيز الحكيم )

💡 در قرن شانزدهم میلادی نیکولو تارتالیا[واژه‌نامه ۱] و کاردان،[واژه‌نامه ۲] ریاضی‌دانان ایتالیایی با ترجمه لاتینی جبر و مقابله، آشنا بودند و آن را برای حل معادله درجه سوم تعمیم دادند.

💡 حال اگر براى دريافت صحبت بيان امام صادق در ردّ جبر و تفويض و اثبات (( ((امربين امرين )) )) به قرآن كريم مراجعه كنيم مى بينيم قرآن اين منطق را تاءييد مى كندو اين نظر را درست مى داند.

💡 نسخهٔ جبر و قدر در شکل روی و موی اوست این ز «واللیل» ت شود معلوم آن از «والضحا»