تائیه ابن فارض یکی از مشهورترین آثار عرفانی در ادبیات عربی است که توسط عمر بن علی بن فارض، شاعر و عارف برجسته قرن هفتم هجری سروده شده است. این قصیده عرفانی با نامهای «نظم السلوک» و «نظم الدر» نیز شناخته میشود و محتوای آن درباره مراتب سیر و سلوک معنوی انسان در مسیر رسیدن به حقیقت الهی است. به دلیل استفاده شاعر از حرف «تاء» در قافیه تمام ابیات، این اثر به «تائیه» مشهور شده است و از مهمترین نمونههای شعر عرفانی در سنت تصوف اسلامی به شمار میرود. این قصیده حدود ۷۵۰ تا ۷۷۹ بیت دارد و از نظر حجم و عمق مفاهیم عرفانی یکی از آثار بلند و پیچیده در ادبیات صوفیانه محسوب میشود. تائیه ابن فارض همچنین با عنوان «تائیة الکبری» شناخته میشود تا از قصیده کوتاهتر او با نام «تائیة الصغری» متمایز گردد. محتوای این اثر بر پایه تجربههای عرفانی، حالات روحی و مکاشفات معنوی شاعر شکل گرفته و بیانگر مراحل مختلف سلوک عرفانی است. بر اساس برخی نقلها، ابن فارض این قصیده را در حالتهای جذبه و الهام معنوی سروده و آن را حاصل حالات روحانی خاص خود میدانست. در برخی روایات آمده است که او نام اولیه دیگری برای این اثر در نظر داشت، اما به الهام معنوی و رؤیایی آن را تغییر داد. این اثر در سنت عرفان اسلامی جایگاه ویژهای دارد و بسیاری از شارحان بزرگ بر آن شرح و تفسیر نوشتهاند. بنابراین تائیه ابن فارض یکی از مهمترین متون شعری در بیان مفاهیم سلوک عرفانی و تجربههای معنوی در ادبیات اسلامی است.
تائیه ابن فارض
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تائیه ابن فارِض، معروف به نظم السلوک یا نظم الدُرّ، قصیده ای عرفانی در احوال و مراتب سلوک، سروده ابن فارِض می باشد.
تعداد ابیات قصیده را از ۷۵۰ تا ۷۷۹ بیت ذکر کرده اند.
نام دیگر
این قصیده به تائیةالکبری نیز شهرت دارد تا از دیگر قصیده تائیه ابن فارض، موسوم به تائیة الصغری ممتاز شود.
وجه تسمیه به نظم السلوک
گفته اند که ابن فارض این قصیده را بر اثر جذبه هایی که گاه گاه به او دست می داد، سرود و قصد داشت نام آن را «لَوایح الجَنان و رَوایح الجِنان» بگذارد، اما پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلم را در خواب دید و به اشاره آن حضرت، قصیده را «نظم السلوک» نامید.
معراج نامه
...
جمله سازی با تائیه ابن فارض
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 وی علاوه بر دیوان آثار دیگری نیز دارد از جمله: اسرار الفاتحه، رساله جام جهاننمادر شرح آراء ابن عربی و منتخبی از شرح قصیده تائیه ابن فارض، درالفرید فی معرفة التوحید به زبان فارسی در توحید و افعال و صفات حق، نزهة الساسانیه، نصیحت نامه، ارائة الدقایق فی شرح مرآت الحقائق.