حکم صدا

«حکم صدا» در مفاهیم دینی و قرآنی به مجموعه دستورها، آداب و احکامی گفته می‌شود که درباره چگونگی استفاده انسان از صدا، سخن گفتن، بلند یا آهسته کردن آواز و رعایت ادب در گفتار بیان شده است. در نگاه اسلامی، صدا و قدرت سخن گفتن از نعمت‌های بزرگ الهی به شمار می‌رود و انسان موظف است این نعمت را به شکلی درست، محترمانه و اخلاقی به کار گیرد. قرآن کریم تأکید می‌کند که مؤمنان نباید صدای خود را بالاتر از صدای پیامبر بلند کنند، زیرا این کار نشانه بی‌ادبی و بی‌احترامی است و می‌تواند ارزش معنوی اعمال انسان را از بین ببرد. همچنین در تعالیم اسلامی سفارش شده است که انسان در سخن گفتن اعتدال را رعایت کند و از فریاد زدن، تندی و صدای ناپسند پرهیز نماید؛ به همین دلیل در قرآن، صدای بسیار بلند و ناهنجار به صدای الاغ تشبیه شده تا زشتی فریاد و بی‌نظمی در گفتار روشن گردد. در مقابل، در برخی موارد بلند بودن صدا پسندیده دانسته شده است، مانند اذان گفتن که بهتر است با صدایی رسا، آشکار و اثرگذار انجام شود تا مردم را به نماز و یاد خدا دعوت کند. در دعا و نیایش نیز اسلام راه میانه را توصیه می‌کند؛ نه آن‌قدر بلند که موجب ریا یا آزار دیگران شود و نه آن‌قدر آهسته که حالت دعا و توجه از میان برود. بنابراین، حکم صدا در اسلام تنها مربوط به بلندی یا کوتاهی آواز نیست، بلکه به نوع استفاده اخلاقی و درست از گفتار نیز ارتباط دارد. سخنی که همراه با احترام، آرامش، ادب و حقیقت باشد ارزشمند دانسته می‌شود و صدایی که موجب تحقیر، آزار، تمسخر یا بی‌احترامی گردد ناپسند به شمار می‌آید. در مجموع، مفهوم «حکم صدا» بیانگر این است که انسان باید در شیوه سخن گفتن، میزان بلندی صدا و نوع استفاده از گفتار، ادب، اعتدال و احترام را رعایت کند و این نعمت الهی را در مسیر درست و شایسته به کار ببرد.

تصویر معنی حکم صدا

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] حکم صدا (قرآن). قدرت بیان و سخن گفتن، و شنیدن اصوات مختلف یکی از نعمات الهی به انسان است.
عدم جواز بلندتر کردن صدای خود از صدای پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) وصدا زدن ایشان با لحن بی ادبانه:• «یـایها الذین ءامنوا لا ترفعوا اصوتکم فوق صوت النبی ولا تجهروا له بالقول کجهر بعضکم لبعض ان تحبط اعمــلکم وانتم لا تشعرون ای کسانی که ایمان آورده اید، (برای رعایت ادب و مقام پیامبر) صدای خود را (هنگام صحبت) بلندتر از صدای پیامبر نکنید، و با او بلند سخن نگویید همانند آنکه با یکدیگر بلند سخن می گویید، مبادا عمل هایتان حبط و تباه گردد و خود ندانید (ثواب همان تکلم که اگر جهری نبود ثواب داشت، یا ثواب سایر عمل هایتان نیز باطل شود، زیرا ایذاء پیامبر از مبطلات پاداش اعمال است).»
آهسته سخن گفتن
شایسته بودن آهسته سخن گفتن:• «... واغضض من صوتک ان انکر الاصوت لصوت الحمیر و در رفتن و رفتار خود میانه رو باش، و از صدای خود بکاه، که بدترین صداها صدای خران است.»
اذان با صدای بلند
مطلوب بودن گفتن اذان، با صدای بلند و رسا:• «واذا نادیتم الی الصلوة اتخذوها هزوا ولعبـا ذلک بانهم قوم لا یعقلون و چون (با ندای اذان مردم را) به سوی نماز بخوانید آن را به مسخره و بازی می گیرند.»مقصود از «نادیتم الی الصلاة» اذان است. • «یـایها الذین ءامنوا اذا نودی للصلوة من یوم الجمعة.. ای کسانی که ایمان آورده اید، هنگامی که برای نماز در روز جمعه ندا درداده شد پس به سوی یاد خدا (اقامه نماز جمعه) بشتابید و داد و ستد را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر بدانید.»
اعتدال در صدا هنگام نیایش
...