خان تنگری

خان تنگری. [ ت َ ] ( اِخ ) نام سلسله جبالی بوده است در ترکستان که شهر معروف کوجا در شمال نهرتاریم در مشرق این جبال بنا شده بود. در نیمه قرن دوم هجری قمری جماعتی از قوم اویغور که از قبایل تاتار بودند از حوضه نهر ارقون منشعب از شط آمور گذشتند و بحدود ترکستان آمدند و در حوضه نهر تاریم و نواحی پرآب و خرم آن قرار گرفتند و برای خود در ترکستان شرقی دولتی معتبر تشکیل دادند که شامل شهرهای تورفان و کوجا و بیش بالیغ و برقول و قره شهر و آلمالیغ میشد. ( از تاریخ مغول اقبال ص 16 ). در قاموس الاعلام آمده است: نام کوهی است از جبال «تیان شان » در مغرب چین، قلل این کوه همواره از برف مستور است و بزرگترین آنها7200 گز میباشد. ( از قاموس الاعلام ترکی ج 3 ص 2020 ).

نام سلسله جبالی بوده است در ترکستان که شهر معروف کوجا در شمال نهر تاریم در مشرق این جبال بنا شده بود.

خان تِنْگری
(به زبان قرقیزی یعنی شاهزادۀ ارواح) قلۀ پوشیده از برف در رشته کوه های تین شان، در آسیای مرکزی، به ارتفاع ۶,۹۹۵ متر. در منتهی الیه شمال شرقی قرقیزستان، نزدیک مرز قزاقستان و شمال غربی استان چینی سین کیانگ اویغور قرار دارد. اولین بار کوهنوردان اوکراینی در ۱۹۳۱ قلۀ خان تنگری را فتح کردند.

💡 دنیس اروبکو در سال ۲۰۰۶ موفق شد با صعود قله البروس در ۳ ساعت و ۵۵ دقیقه و ۵۸ ثانیه، رکورد جدیدی در صعود این قله ثبت کند. وی همچنین توانست در مسابقه صعود خان تنگری، با صعود از کمپ اصلی در ارتفاع ۴۲۰۰ متری تا قله در ارتفاع ۷۰۱۰ متری و بازگشت به کمپ اصلی در مدت زمان ۱۲ ساعت و ۲۱ دقیقه، با اختلاف سه ساعت پیروز شود.

💡 خان تنگری در منطقه‌ای کاملاً یخچالی قرار دارد و جریان‌های شمالی و جنوبی یخچال اینیلچک، یکی از بزرگترین یخچال‌های جهان، بخش‌های شمالی و جنوبی کوه را در بر می‌گیرد. همچنین یخچال کالاگیوری به طول ۳۶ کیلومتر واقع در پایین و شرق قلهٔ خان تنگری، بزرگترین یخچال شناخته‌شده در چین است.

💡 کوه خان تنگری در گوشهٔ جنوب شرقی قزاقستان در مرز این کشور با قرقیزستان و چین در کوه‌های تیان شان قرار دارد و بلندترین نقطه در قزاقستان شناخته می‌شود. نام این قلهٔ هرمی‌شکل بزرگ و مرمرین برگرفته از نام تنگری به معنی خدای آسمان‌ها است و از آن‌جا که دیواره‌های صخره‌ای مرمری آن به هنگام غروب آفتاب به رنگ قرمز در می‌آید به آن در قرقیزستان کان توغ به معنای «کوه خون» نیز لقب داده‌اند.