احکام حکومت

[ویکی فقه] احکام حکومت، احکام مربوط به حکومت یک دلیل بر دلیل دیگر را می گویند.
مراد از احکام حکومت، اعتبارات و آثاری است که بر حکومت مترتب است.
← مهم ترین احکام
۱. ↑ بحوث فی علم الاصول، صدر، محمد باقر، ج۷، ص ۱۷۲-۱۷۱.
فرهنگ نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۱۰۸، برگرفته از مقاله «احکام حکومت».
...

💡 از پایان نیمه نخست قرن پنجم هجری فقیهان شیعه در حوزه‌های نجف و حلب و حلّه به سر می‌بردند. فقه استدلالی شیعه که در قرن چهارم پایه‌گذاری شده بود، در قرن پنجم رشد روزافزونی کرد. عقل و نقل گرایی با تلاش‌های شیخ طوسی در برابر تردیدها و شبهه‌های عقل گرایان و نقل گرایان و فقیهان عامه، شکوفا شد. شیخ طوسی به قانون مند کردن فرایند استنباط، گردآوری قواعد علم اصول، بررسی و تعمیق آن پرداخت و کتاب عده الاصول را نوشت. وی بر قرار دادن معیارهایی برای سنجشِ قانون مندِ راویان حدیث در علم رجال، مهم‌ترین ابزار شناخت احادیث صحیح و معتبر، همت گمارد. فقیهان پس از ایشان نیز استقراء و مطالعه حالات تمام راویان حدیث و جدا کردن افراد ثقه از غیر ثقه را ضروری دیدند. حکومت اسلامی و شیعی، در دهه‌های پایانی این دوران، پایه‌گذاری شد. از آن جا که این حکومت، بر پایه فقه اهل بیت و دنباله روی روش آنان در زندگی بود، نیاز به تدوین فقه حکومت داشت. افزون بر تلاش‌های شهید اوّل در تدوین فقه حکومتی برای سربداران، پس از آن که محقق کرکی، نظارت بر حکومت صفوی را پذیرفت، توجه فقها به مسائل دولت و احکام حکومتی برانگیخته شد. پی آمد این بررسی‌ها، نظریه پردازان در فقه، مسئله ولایت فقیه و گستره اختیارات او را بررسی نموده و رساله‌هایی فقهی زمینه مسائل فقه حکومتی، مانند: خراج و نمازجمعه و… نوشتند. در این دوران، حوزه حله، حوزه جبل العامل و حوزه اصفهان با ویژگی‌های جدا از هم، به شهرت رسیدند و جلودار حوزه‌های تشیع، در علم فقه شدند.