دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بَحّاثی، ابوجعفر محمد بن اسحاق بحاثی زوزنی (د ۴۶۳ق / ۱۰۷۱م )، ادیب و قاضی در قرن پنجم زندگی می کرد.
وی از جدش محمد بن حسین بحاث نسب گرفته است؛ نسبت زوزنی نیز شهر خاستگاه او زوزن (میان هرات و نیشابور) را نشان می دهد.
معرفی اجمالی
بحاثی در مدرسه سیوری در دروازه عَزْره از محلات نیشابور زندگی می کرد و در غزنه وفات یافت او علاوه بر ادب، در حدیث نیز دستی داشته است؛ اما شهرتش به سبب آثار و تالیفات متعددی است که در جد و هزل تالیف کرده بود در مورد دیوان شعرش، یاقوت از قول محمد بن محمود نیشابوری در سرالسرور می گوید: شعرش بیش از ۲۰ هزار بیت است که در ۹ مجلد گردآمده علاوه بر این، باخرزی و عبدالغافر فارسی دیوان او را دیده، و پسندیده بودند. آنچه امروزه از اشعار وی باقی مانده، ابیاتی است پراکنده که در منابع مختلفی چون دمیة القصر، تتمة الیتیمة، معجم الادباء آمده است. بحاثی علاوه بر شعر هجو که مایه شهرت او بوده، در رثا، غزل، وصف، مدح و خمریات و فخر نیز شعر سروده بود.
مذهب بحاثی
بحاثی شاعر و ادیبی زبردست و نساخی ماهر بود، چندان که وی را زینت زوزن خوانده اند او که حنفی مذهب بود، نسبت به آیین تسنن تعصب بسیار می ورزید؛ اما تعصب در دین مانع از آن نبود که وی با زبانی زهرآگین به هجو مردمان پردازد. او در این کار چندان افراط می ورزید که هیچ کس، از گزند زبانش در امان نبود. بحاثی - چنانکه خود می گوید - هر کس را که می دید، نخست هجو وی در ذهنش نقش می بست.
مهارت در خط نسخ
...