بیرجندی

بیرجندی. [ ج َ ] ( ص نسبی ) منسوب به سرزمین بیرجند. || از مردم بیرجند. اهل بیرجند. || نام یکی از آهنگهای موسیقی است. رجوع به آهنگ شود.
بیرجندی. [ ج َ ] ( اِخ ) ملا عبدالعلی فاضل بیرجندی منجم ایرانی. متوفی بسال 934 هَ. ق. از آثارش: بیست باب در معرفت تقویم و شرح تذکره خواجه نصیرالدین طوسی و شرح مجسطی و حاشیه ای بر شرح چغمینی قاضی زاده است. رجوع به فهرست اعلام التفهیم و کشف الظنون و دائرة المعارف فارسی شود.

ملا عبدالعلی فاضل بیرجندی منجم ایرانی٠

بیرجندیاز گویش های فارسی نو رایج در بیرجند، با بسیاری از واژگان فارسی. در بیرجندی، صامت ها همان صامت های فارسی است. تکیه روی آخرین واکة هجای پایانی می افتد. در واژه هایی که پس از واکة a یا e همخوانی حلقی ساکن h و «ح، ه‍» و «ع» باشد همخوان حذف و واکه ها کشیده می شوند، واکة a پیش از همخوان های b و f ساکن تبدیل به ow می شود و b و f می افتد، b به p، v و m تبدیل می شود، مانند asp «اسب»، tavar «تبر»، مضاف و مضاف الیه و صفت و موصوف مثل فارسی است. نشانه های مصدر مثل فارسی است، با این تفاوت که به جای واکة ـaـ پایانی ـeـ به کار می رود، مانند basten «بستن». پیشوند های فعلی عبارت اند از: ـbe، ـda، ـforu، ـvar، ـva، ـho و ـham. برخی از واژگان بیرجندی: fikk «سوُت»، golax «سنگریزه»، yalambu «بی عار»، hobasten «درگیرشدن»، olang «سبزه زار/چراگاه»، andu «خارش».

[ویکی فقه] بیرجندی (ابهام زدایی). بیرجندی ممکن است اسم برای اشخاص ذیل باشد: • رئیس حسن بیرجندی، منشی، تاریخ نگار و شاعر اسماعیلی• سیدمحمد بیرجندی تدین، از چهره های سیاسی و فرهنگی اواخر دوره قاجار و دوران پهلوی• محمدباقر بیرجندی، شاگرد میرزا حبیب الله رشتی، میرزای شیرازی و میرزا حسین نوری و از مشایخ روایت آیت الله مرعشی نجفی• محمدحسن ربانی بیرجندی، از علمای معاصر شیعه• محمدهادی بیرجندی هادوی، فقیه و شاعر امامی قرن سیزدهم و چهاردهم• ملاعبدالعلی بن محمد بیرجندی، ریاضیدان و منجم سده های نهم و دهم• گویش بیرجندی، یکی از لهجه های فارسی نو در شهرستان بیرجند، در جنوب خراسان
...

💡 خانه بیرجندی یکی از خانه‌های تاریخی شهر بروجرد است که در دوره دوره قاجار ساخته شده‌است و در کوی صوفیان قرار گرفته‌است. به دلیل مجاورت با سایر خانه‌های تاریخی، این خانه نیز بخشی از مجموعه طباطبائی‌ها محسوب می‌شود.

💡 اکثریت مردم این منطقه اهل خراسان جنوبی می باشند که با همان زبان شیرین محلی بیرجندی گویش دارند،تحصیلات در این روستا بطور میانگین لیسانس می باشد که با سخت کوشی فراوان توانسته اند هم اکنون در اداره جات مختلف مشغول به کار باشند

💡 همچنین براساس بخشی از زندگینامه این حکیم، در سال ۱۳۹۳ فیلم مستندی با نام روایت حکیم گمنام به کارگردانی محمدتقی محمدقلیها تولید گردید. این فیلم برشی از زندگی پر فراز و نشیب حکیم سعدالدین نزاری بیرجندی از شاعران و سخنوران قرن هفتم و هشتم هجری را روایت می‌کند.

💡 اساسنامه بنگاه در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران ۲۹۳/۱۳۴۰۰۷ قابل دسترسی است. کتاب «بنگاه خیریه آبلوله بیرجند به روایت اسناد» توسط دکتر زهرا علیزاده‌ بیرجندی (عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند)‌ و الهام ملک‌زاده در سال ۱۳۹۲ توسط انتشارات فکر بکر منتشر شده است.