حسین نوری، معروف به حاج میرزاحسین نوری مازندرانی، محدث و رجالشناس شیعه در سال ۱۲۵۴ هجری قمری (۱۸۳۸ میلادی) در فومن مازندرانی متولد شد و سپس به عراق مهاجرت کرد. وی در نجف اشرف در ۱۷ جمادیالثانی ۱۳۲۰ هجری قمری درگذشت. از جمله مشهورترین آثار او میتوان به کتاب «فصلالخطاب فی تحریف الکتاب» اشاره کرد که موجب انتقاداتی از سوی برخی علما شد و در پاسخ به آن، کتابی با عنوان کشفالارتیاب در ردّ آن نوشته شد. میرزاحسین نوری نیز پاسخ خود را در ردّ کتاب کشفالارتیاب نگاشت. همچنین کتاب «مستدرک الوسائل» که تکمیلکنندهٔ کتاب وسائلالشیعه اثر شیخ حر عاملی است، از دیگر آثار مهم او به شمار میآید.
از دیگر تألیفات وی میتوان به دارالسلام در زمینهٔ خوابها، کشفالاستار، البدر المشعشع فی ذریة موسی المبرقع، تحفةالزائر، جنةالمأوی، حاشیهٔ منتهیالمقال، سلامةالمرصاد، «شاخهٔ طوبی»، «صحیفهٔ علویی، صحیفهٔ سجادیهٔ چهارم، ظلماتالهاویة، فیض قدسی در تاریخ خاندان مجلسی، کلمهٔ طیبه، لوءلوء و مرجان که در آن به روضهخوانان انتقاد کرده است، مستدرک مزار بحار، معالم العیر، مواقعالنجوم، میزانالسماء، النجمالثاقب و نفسالرحمان در احوال سلمان فارسی اشاره کرد.
وی از شاگردان شیخ عبدالحسین، شیخالعراقین، شیخ مرتضی انصاری، حاج ملا علی کنی، میرزا محمدحسن شیرازی، سید مهدی قزوینی و میرمحمدهاشم خوانساری بود و مشهورترین شاگردان او حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی (مؤلف الذریعة) و حاج شیخ عباس قمی هستند. میرزاحسین نوری کتابخانهای بسیار غنی و نفیس داشت که پس از وفاتش پراکنده شد. بخشی از کتابهای او توسط آیتالله بروجردی خریداری و به کتابخانه مدرسه بروجردی در نجف منتقل شد.
حسین نوری. [ ح ُ س َ ن ِ ] ( اِخ ) ابن محمدتقی بن محمدعلی نوری مازندرانی محدث رجال شناس معاصر معروف به حاج میرزاحسین نوری در 1254 هَ. ق. / 1838 م. در فومن مازندران متولد گشت و به عراق مهاجرت کرد و در نجف در17 جمادی دوم 1320 هَ. ق. 1902/ م. درگذشت. او راست: «فصل الخطاب فی تحریف الکتاب » که موجب طعن بر وی گردید و کتابی بنام «کشف الارتیاب » در رد آن نوشته شدو حاجی نوری نیز ردی بر «کشف الارتیاب » نگاشت و حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی مؤلف ذریعه کتابی بنام «النقداللطیف » در محاکمه میان ایشان با تأیید حاجی نوری نگاشت. ( ذریعه ج 10 ص 220 ). ونیز او راست: «مستدرکات الوسائل » که ذیلی است بر کتاب «تفصیل وسائل الشیعه » تألیف شیخ حر عاملی که در سه جلد بزرگ چاپ شده و اخیراً نیز در چندین مجلد تجدید چاپ شده است. دیگر از آثار او «دارالسلام » در خواب نما شدن و «کشف الاستار» و «البدر المشعشع فی ذریة موسی المبرقع» و «تحفةالزائر» و «جنةالماوی » و «حاشیه ٔمنتهی المقال » و «سلامةالمرصاد» و «شاخه طوبی » و «صحیفه علویه » و «صحیفه سجادیه چهارم » که ذیل است بر«صحیفه سجادیه سوم » تألیف عبداﷲ افندی و «ظلمات الهاویة» و «فیض قدسی » در تاریخ خاندان مجلسی و «کلمه طیبة» و «لؤلؤ و مرجان » که در آن به روضه خوانان تاخته و موجب دشمنی آنان و طعن بر وی گردید. و مستدرک مزار بحار و «معالم العیر» که مستدرک جلد هفدهم بحار است و «مواقع النجوم » و «میزان السماء» و «النجم الثاقب » و «نفس الرحمان » که در احوال سلمان فارسی است. وی شاگرد شیخ عبدالحسین، شیخ العراقین و شیخ مرتضی انصاری و حاجی ملا علی کنی و میرزا محمدحسن شیرازی وسید مهدی قزوینی و میرمحمدهاشم خوانساری بوده است ومعروف ترین شاگرد وی حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی مؤلف الذریعه و حاج شیخ عباس قمی میباشند. ( ریحانة الادب ) ( هدیة الاحباب ص 180 ) ( ذریعه ) ( اعیان الشیعه ج 27 ص 139 )( ایضاح المکنون ) ( معجم المؤلفین ) ( هدیة العارفین ج 1 ص 330 ). قزوینی گوید: صاحب ترجمه کتابخانه جامع و معتبری داشت که در ایران و عراق عرب نظیر آن در کمیت و کیفیت گویا یافت نمیشد ولی بعد از وفات او بکلی متفرق شد. وی پدرزن مرحوم شیخ فضل اﷲ نوری مقیم تهران و جد مادری اولاد او بود و بسیاری از کتب نفیسه نادره او را در شش سال قبل که راقم این سطور ( قزوینی ) به ایران مراجعت نمود نزد آقا ضیاءالدین نوری پسر شیخ فضل اﷲ دید، ولی بعد از وفات او معلوم نشد عاقبت آن کتب به کجا انجامید. ( وفیات معاصرین بقلم محمد قزوینی مجله یادگار سال 3 شماره ٔ5 ). مقداری از این کتب که نزد خاندان بهزادی در تهران بود توسط حاج آقا حسین بروجردی خریداری شد و به عراق عرب منتقل گردید و اکنون در نجف در کتابخانه مدرسه بروجردی موجود است.
ابن محمد تقی ابن محمد علی نوری مازندرانی محدث رجال شناس معاصر معروف به حاج میرزا حسین نوری
[ویکی فقه] حسین نوری (ابهام زدایی). حسین نوری ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • میرزا حسین محدث نوری، میرزا حسین نوری، محدث و رجالی بزرگ و چهره سرشناس علمای شیعه در قرن چهاردهم هجری• آیت الله العظمی حسین نوری همدانی، آیت الله حسین نوری همدانی از مراجع تقلید شیعه و فقهای حوزه علمیه قم در عصر حاضر• حسین خطیبی نوری، حسین خطیبی نوری، ادیب، شاعر و دولتمرد معاصر ایران
...
