تخضعن

[ویکی الکتاب] معنی لَا تَخْضَعْنَ: خضوع نکنید (عبارت "فَلَا تَخْضَعْنَ بِـﭑلْقَوْلِ "یعنی با کرشمه وناز سخن نگویید)
ریشه کلمه:
خضع (۲ بار)
خضوع چنان که اقرب و قاموس گوید به معنی: تواضع، سر به زیر انداختن و آرامی است. صحاح نیز آنرا فروتنی و سر به زیر انداختن گفته است. راغب میان آن و خشوع که گذشت فرقی نمی‏داند. آیه درباره زنان حضرت رسول «صلی اللّه علیه و آله» است خضوع را در آیه نازک و نرم سخن گفتن معنی کرده‏اند که همان سخن گفتن با ناز و عشوه است. و آن یک نوع تواضع در سخن گفتن است. یعنی: در سخن گفتن نرمی (و ناز) نکنید تا مریض القلب در شما طمع کند و سخن بطور متعارف گوئید. * خضوع اعناق سر به زیر افتادن آنهاست در اثر زبونی و خواری، ولی از آیه ماقبل استفاده می‏شود که از آن طاعت و فرمانبرداری مراد است، در اقرب الموارد آمده: چون خضوع با لام متعدی شود به معنی اطاعت آید «خضع له: انقاد» در نهج البلاغه خطبه 184 آمده «خَضَعَتِ الْاَشْیاءُ لَهُ وَ ذَلَّتْ مُسْتَکینَةً لِعَظَمَتِهِ» ولی در جمله «ما اَقْبَحَ الْخُضُوعَ عِنْدَ الْحاجَةِ و الْجَفاءَ عِنْدَ الْغِنی‏» نهج البلاغه نامه 31، مقصود از خضوع تواضع و فروتنی است. در خلتمه مخفی نماند که در قرآن مجید: این مادّه بیشتر از دو مورد فوق نیامده است.

💡 دوم اراذل و اوباش كه قرآن از آنها تعبير به بيماردلان كرده (الذين فى قلوبهم مرض )همانگونه كه اين تعبير در آيه 32 همين سوره احزاب در مورد افراد هوسباز و شهوتراننيز آمده است فلا تخضعن بالقول فيطمع الذى فى قلبه مرض: (اى همسران پيامبرهنگامى كه سخن مى گوئيد با نرمش سخن مگوئيد مبادا بيماردلان در شما طمع كنند).

💡 گردد، ميفرمايد بنابر اين به گونهاى هوسانگيز سخن نگوئيد كه بيماردلان در شماطمع كنند (فلا تخضعن بالقول فيطمع الذى فى قلبه مرض ).

💡 در حقيقت جمله لا تخضعن بالقول اشاره به كيفيت سخن گفتن دارد و جمله قلن قولا معروفااشاره به محتواى سخن.