بایدوخان

بایدوخان. ( اِخ ) پادشاه ششم از هلاکوئیان. ( ناظم الاطباء ). پسر طرغای بن هلاکوخان و برادرزاده ٔاباقا بود که مدتها بر عراق و بغداد حکومت داشت و بعد از قتل گیخاتو از جمادی الاولی 694 تا ذی القعده 694 هَ. ق. به ایلخانی برگزیده شد ولی غازان خان با اواز در مخالفت درآمد و پس از جنگها و آشتی ها بالاخره به کمک امیرنوروز در حوالی نخجوان دستگیر شد و در 23ذی قعده سال 694 هَ. ق. بقتل رسید. ( از تاریخ مغول عباس اقبال ص 258 ). او شوهر شاه عالم خاتون دختر سیورغتمش بود. ( از تاریخ وزیری چ باستانی پاریزی ص 168 ).و رجوع به تاریخ کرمان ص 155 و 161 و 170 و 175 و فهرست تاریخ مغول اقبال و مرآت البلدان ج 1 ص 393 و تاریخ گزیده ص 533 و 590 و تاریخ عصر حافظ ص 2 و 14 و فهرست تاریخ مبارک غازانی و فهرست حبیب السیر ج 3 شود.

بایْدوخان ( ـ۶۹۴ق)
ششمین پادشاه از سلسلۀ ایلخانیان ایران، پسر تراقای. بعد از کشتن گیخاتوخان به کمک امیر طغاجار، در نزدیکی همدان به سلطنت رسید. در ابتدای سلطنت، غازان خان، به یاری امیرنوروز به جنگ وی رفت که به صلح انجامید و بایدو علاوه بر حکومت خراسان، فارس و عراق را ضمیمۀ قلمرو غازان کرد. بایدو در دورۀ کوتاه زمامداری خود، درصدد احیای یاسای (قانون) چنگیزی برآمد و بر مسلمانان سخت گرفت و صدر جهان را از وزارت عزل کرد. صدر جهان که درصدد توطئه علیه بایدو بود با لشکرکشی مجدد غازان خان به آذربایجان، به اردوی او پیوست. در این بین امیر طغاجار نیز از حمایت بایدو خودداری کرد و قوای خویش را در اختیار غازان خان قرار داد. بایدو فرار کرد، ولی در نخجوان به اسارت امیرنوروز درآمد و به فرمان غازان کشته شد.

💡 رشیدالدین فضل‌الله در تاریخ خود به بیان مفصلی از زندگانی محمودخان پرداخته‌است. نام قبلی وی غازان بود. وی هفتمین پادشاه از سلسله ایلخانیان و پسر ارغون‌خان بود و چون بایدوخان درگذشت، او در ۱۰ ذیحجه ۶۶۴ هـ ق در تبریز به سلطنت رسید.

💡 بایدوخان نوادهٔ هولاکو که به خاطر او از قبول سلطنت که بعد از ارغون به او پیشنهاد شد، خودداری کرده بود چون یک بار در مجلس او در مستی مورد اهانت شدید او واقع شد، در مقابل وی سر به شورش برداشت و امرای گیخاتو هم که از او ناخرسندی داشتند او را در دشت مغان فرو گرفتند و به بایدو تسلیم کردند. بایدو هم به قتل او فرمان داد و خود در همدان به سلطنت نشست.