بریگاد قزاق

[ویکی فقه] بریگاد، واژه ای فرانسوی، برابر تیپ و شامل چند واحد نظامی به سرکردگی یک سرتیپ است؛ بریگاد قزاق، واحد سواره نظام ارتش ایران از زمان ناصرالدین شاه تا دوره احمدشاه براساس نمونه واحد قزاق های ارتش روسیه می باشد که فرماندهان آن، تشکیلات، تسلیحات، بودجه و شکل پرچم آنها را در این نوشتار تقدیم شما می کنیم.
بریگاد قزاق، واحد سواره نظام ارتش ایران از زمان ناصرالدین شاه (حکومت:۱۲۶۴ـ۱۳۱۳) تا دوره احمدشاه (حکومت: ۱۲۸۷ـ۱۳۰۴ ش) براساس نمونه واحد قزاق های ارتش روسیه. بریگاد، واژه ای فرانسوی، برابر تیپ و شامل چند واحد نظامی به سرکردگی یک سرتیپ است.پس از شکست های پیاپی ایران از روسیه در زمان فتح علی شاه (حکومت: ۱۲۱۲ـ۱۲۵۰) و لشکرکشی بی نتیجه محمدشاه (حکومت: ۱۲۵۰ـ۱۲۶۴) به هرات، همچنین شکست ایرانیان از انگلیسی ها در جنوب و از ترکمانان مرو در اوایل دوره ناصری، قشون ایران از هم فروپاشید.ناصرالدین شاه که در اندیشه تشکیل ارتش نوین بود، در دومین سفر به اروپا در ایروان با هنگ سوار قزاق روبرو شد که با لباس متحدالشکل در طولِ مسیر، تشریفات نظامی به جا می آوردند و نظمشان نظر وی را جلب کرد.
← تشکیل واحد سواره نظام قزاق
بریگاد قزاق که در آغاز دو فوج سوار و یک دسته موزیک داشت، در ۱۳۰۲ فوج سوار دیگری بر آن افزوده شد و در ۱۳۰۹ گردان پیاده آن تشکیل شد. از ۱۳۱۷ بریگاد دارای یک نیروی رسمی ۵۰۰، ۱ نفری شامل چهار هنگ سواره نظام و دو گردان توپخانه و یک گردان پیاده نظام بود. در ۱۳۲۶، لیاخوف با اجازه محمدعلی شاه ۲۵۰ نفر دیگر را به استخدام قزاقخانه درآورد. با تشکیل فوج های قزاق تبریز، استرآباد و پس از آن آتریادهای مشهد، بابل، رشت، اردبیل، همدان و ارومیه بریگاد به لشکر قزاق تبدیل شد.
تسلیحات
تسلیحات بریگاد بیش تر روسی و تفنگ های بِرْدان بود که بخشی خریداری و قسمتی از سوی تزار به رسم هدیه به ایران فرستاده می شد. قورخانه نیز بخشی از مهمات آن را تأمین می کرد.
بودجه
...

💡 او در دوران قاجاریه صاحب منصب ارتش و در چند ماه پایانی پیش از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و پس از اخراج افسران روس و استاروسلسکی، به مقام فرماندهی بریگاد قزاق رسید. بعد از کودتا و در ارتش رضاخان به مقام سرلشکری (امیر تومانی) نایل شد. در سال ۱۳۱۲ در ارومیه درگذشت و در صحن امام‌زاده ابراهیم در چهار فرسنگی آن شهر به خاک سپرده شد.

💡 در آغاز تشکیل، بریگاد قزاق مرکب از دو فوج سوار و یک دستهٔ موزیک بود. بعدها تشکیلات آن گسترش یافت و واحدهای پیاده و آتشبار و فوج‌هایی در ولایت‌های ایران به آن افزوده شد. در اواخر فعالیت به حد دیویزیون (لشکر) ارتقاء یافت که خود به چندین آتریاد (هنگ) تقسیم می‌گردید.

💡 پس از تحصیل در مدرسه نظام، در سال ۱۲۹۴ خورشیدی وارد بریگاد قزاق شد و هنگام کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ آجودان و خزانه‌دار میرپنج رضا خان بود. پس از کودتا خزانه‌دار کل قشون و رئیس محاسبات (حسابداری) وزارت جنگ شد از رضا خان نشان افتخار گرفت و پس از مدتی برای تحصیل و کارآموزی در بانک کردیت لیونه به فرانسه فرستاده شد.