دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ترک مبارزه با استبدادگران (قرآن). استبداد در لغت به معنای تک روی و تک رأیی است. هر نوع خودکامگی در رای و فرمان روایی را استبداد می گویند.
در قرآن کریم به سرگردانی قوم موسی و محرومیت آنان از تسلط بر سرزمین مقدس و همچنین درخواست حضرت موسی بر جدایی خود و برادش هارون با فاسقان، در پی ترک جهاد با مستبدان شهر بیت المقدس اشاره شده است آنجاکه می فرماید:«قالوا یـموسی ان فیها قوما جبارین وانا لن ندخلها حتی یخرجوا منها فان یخرجوا منها فانا دخلون؛ گفتند ای موسی در آنجا مردمی زورمندند و تا آنان از آنجا بیرون نروند ما هرگز وارد آن نمی شویم پس اگر از آنجا بیرون بروند ما وارد خواهیم شد.»• «قالوا یـموسی انا لن ندخلهآ ابدا ما داموا فیها فاذهب انت وربک فقـتلا انا هـهنا قـعدون؛ گفتند ای موسی تا وقتی آنان در آن (شهر)ند ما هرگز پای در آن ننهیم تو و پروردگارت برو(ید) و جنگ کنید که ما همین جا می نشینیم.»• «قال رب انی لا املک الا نفسی واخی فافرق بیننا وبین القوم الفـسقین؛ (موسی) گفت پروردگارا من جز اختیار شخص خود و برادرم را ندارم پس میان ما و میان این قوم نافرمان جدایی بینداز.»• «قال فانها محرمة علیهم اربعین سنة یتیهون فی الارض... (خدا به موسی) فرمود (ورود به) آن (سرزمین) چهل سال بر ایشان حرام شد (که) در بیابان سرگردان خواهند بود پس تو بر گروه نافرمانان اندوه مخور.»
← بررسی تفسیری آیات مذکور
با توجه به برخی از آیات قرآن، استمداد از خداوند و صبر از راه های مبارزه با استبدادگران شمرده شده است آنجاکه می فرماید:«وقال الملا من قوم فرعون اتذر موسی وقومه لیفسدوا فی الارض ویذرک وءالهتک قال سنقتل ابنآءهم ونستحی نسآءهم وانا فوقهم قـهرون؛ و سران قوم فرعون گفتند آیا موسی و قومش را رها می کنی تا در این سرزمین فساد کنند و (موسی) تو و خدایانت را رها کند (فرعون) گفت بزودی پسرانشان را می کشیم و زنان شان را زنده نگاه می داریم و ما بر آنان مسلطیم.»• «قال موسی لقومه استعینوا بالله واصبروا ان الارض لله یورثها من یشآء من عباده والعـقبة للمتقین؛ موسی به قوم خود گفت از خدا یاری جویید و پایداری ورزید که زمین از آن خداست آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد می دهد و فرجام (نیک) برای پرهیزگاران است.»
← تفسیر آیات مذکور
۱. ↑ مائده/سوره۵، آیه۲۲.
...