مفرطون

[ویکی الکتاب] معنی مُّفْرَطُونَ: پیشگامان ( فرط و یا افرط در اصل معنایش تقدم و جلو آمدن است و افراط به معنای اسراف و زیادهروی در آمدن است همچنانکه تفریط کوتاهی در آن است و فـَرَط آن کسی است که پیشاپیش کاروان به منزل میرود تا آب و مسکن تهیه کند، و وقتی گفته میشود: افرطه معنایش این...
ریشه کلمه:
فرط (۸ بار)
«مُفْرَط» از مادّه «فَرَط» (بر وزن فقط) به معنای پیشگام و متقدم است.
تقدم و جلو افتادن (مجمع) در لغت آمده: «فَرَطَ فُرُطاً: سَبَقَ وَ تَقَدَّمَ - فَرَطَ عَلَیْهِ فِی الْقَوْلِ فَرْطاً: اَسْرَفَ وَ تَقَدَّمَ» و آن با تجاوز و تعدی می‏سازد. فارط و فرط (بر وزن فرس) پیشروی است که قبل از کاروان برای اصلاح حوض و دلوها وارد آب شود. در دعا درباره مرگ فرزند صغیر گوید: «اَللَّهُمَّ اجْعَلَهُ فَرَطاً» یعنی خدایا او را اجر متقدم و ثواب جلو افتاده گردان.. گفتند: خدایا می‏ترسیم که فرعون بر ما پیشی گیرد و در عقوبت پیش از آنکه دعوتش کنیم، عجله کند و یا در تعذیب بنی اسرائیل طغیان نماید. افراط: تجاوز بیشتر و تفریط کوتاهی و تقصیر بیشتر است.. ای حسرت بر آنچه در طاعت خدا تقصیر و کوتاهی کردم. «مُفْرَطُونَ» در قرآن‏ها به صیغه مفعول است و به صیغه فاعل و ایضاً «مُفَرِّطُون» به کسر راء از باب تفعیل نیز خوانده‏اند. یعنی: ناچار آتش برای آنهاست و آنها پیش افتادگان (به آتش) اند می‏شود از آیه فهمید که آنانکه به خدا نسبت زائیدن و فرزند می‏دهند پیش از دیگران به آتش وارد خواهند شد.. فُرُط (بر وزن عنق) به معنی افراط و تجاوز است یعنی از هوای نفس پیروی کرده و کارش تجاوز و تعدی بود «الفرط: الامر المجاوز فیه عن الحد».