سرخ رنگ

رنگ سرخ به مجموعه‌ای از رنگ‌ها اطلاق می‌شود که در پایین‌ترین بسامد نور قابل تشخیص برای چشم انسان قرار دارند. سرخ به همراه زرد و آبی، یکی از سه رنگ اصلی محسوب می‌شود. از جمله پرچم‌های کشورهایی که در آن‌ها رنگ قرمز به کار رفته، می‌توان به ایران، روسیه، آمریکا، گرجستان، ترکیه و چین اشاره کرد. طول موج رنگ سرخ بین ۶۲۵ تا ۷۶۰ نانومتر است و بخشی از طیف نور مرئی به شمار می‌آید. بسامدهای پایین‌تر از این محدوده به نام فروسرخ یا مادون قرمز شناخته می‌شوند. در زبان فارسی امروزی، این رنگ به نام قرمز شناخته می‌شود. واژه قرمز در واقع معرب شده از کلمات کرمست و کرمیر است که به معنای سرخ و زرشکی در زبان فارسی میانه و دیگر زبان‌های ایرانی مانند سغدی به کار می‌رفته‌اند. ایرانیان باستان این رنگ را از بدن کرم خاکی که رنگی سرخ دارد، شناختند و واژه کرمست به معنای کرم‌مانند یا رنگ کرم است. در تاریخ ایران، این رنگ به عنوان رنگ لباس محمدشاه در دوره قاجار مورد استفاده قرار گرفته است. در علم ستاره‌شناسی، ستاره‌ها و شبه‌ستاره‌های گروه M که دارای کمترین دما هستند، به عنوان ستاره‌های قرمز شناخته می‌شوند. همچنین، مریخ به دلیل پوشش سطحی‌اش که از اکسید آهن تشکیل شده، به عنوان سیاره قرمز نامیده می‌شود. بر روی سطح مشتری، یک نقطه قرمز بزرگ وجود دارد که به شکل یک توپ فوتبال و کمی بالاتر از خط استوا قرار گرفته است. ستاره‌شناسان بر این باورند که این دایره نمایانگر نوعی طوفان است. خون حاوی اکسیژن به دلیل اکسید شدن هموگلوبین خود، رنگ قرمز دارد. رنگ قرمز نخستین رنگی است که توسط آب دریا جذب می‌شود و به همین دلیل بسیاری از ماهی‌ها و بی‌مهرگان دریایی که رنگ قرمز دارند، در محیط زندگی خود به صورت سیاه دیده می‌شوند. هنگامی که درباره رنگ‌آمیزی حیوانات صحبت می‌شود، معمولاً رنگ قرمز به رنگ‌های بین قهوه‌ای و قرمز اطلاق می‌شود. در این زمینه، ممکن است از این رنگ برای توصیف پوشش گاو یا سگ استفاده گردد. این رنگ همچنین برای نام‌گذاری انواع مختلف حیوانات مانند روباه قرمز، سنجاب قرمز، گوزن قرمز، سینه‌سرخ، بلبل دم‌قرمز و غیره به کار می‌رود. به همین ترتیب، از این رنگ برای اشاره به چیزهای مختلفی که به نوعی با آن مرتبط هستند، مانند خاک سرخ، موی سرخ یا سرخ‌پوست نیز استفاده می‌شود. هنگامی که این رنگ در مورد گل‌ها به کار می‌رود، منظور رنگی نزدیک به ارغوانی یا صورتی است.

لغت نامه دهخدا

سرخ رنگ. [ س ُ رَ ] ( ص مرکب ) به رنگ سرخ: 
فرق بر و سینه سوز و دیده دوز و مغزریز
دربار و مشک سای و زردچهر و سرخ رنگ.منوچهری ( دیوان چ دبیرسیاقی ص 51 ).

فرهنگ فارسی

( صفت ) آنچه به رنگ سرخ باشد سرخ فام قرمز رنگ.

جملاتی از کلمه سرخ رنگ

شده کوژ بالای سرو سهی گرفته گل سرخ رنگ بهی
آن را که دل به سیم خیانت نشد سیاه با خون سرخ رنگ شود روی زرد او
شفق سرخ رنگ شد چشمت که تو جز تیره چهرشام نه ای