بلاذری. [ ب َ ذُ ] ( اِخ ) لقب احمدبن یحیی بن جابربن داود بلاذری، مورخ و جغرافی دان و نسب شناس قرن سوم هجری است. رجوع به احمد ( ابن یحیی بن... ) در همین لغت نامه و مآخذ ذیل شود: الاعلام زرکلی ج 1 ص 252،معجم الادباء، الفهرست ابن الندیم، لسان المیزان، معجم المطبوعات، تاریخ آداب اللغةالعربیه جرجی زیدان.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 برپایهٔ گفتهٔ بلاذری و نرشخی، سعید با شکست ائتلافی محلی دربرگیرندهٔ شهرهای کش، نسف، بخارا و ترکان، خاتون را وادار کرد تا بار دیگر بیعت بخارا را با خلافت تأیید کند و سپس به سمت سمرقند رفت و محاصرهاش کرد.
💡 بنا به روایت بلاذری، ابن اثیر و برخی دیگر از منابع، تالش (طیلسان) در عهد خلیفه دوم، دوبار به وسیله عقبه بن ابی معیط و برا بن عازم فتح شد؛ ولی ورود فراگیر اسلام به گیلان و تالش و سده سوم هجری مقارن با ورود علویان طبرستان به دیلم و گیلان بر میگردد.
💡 نویسنده از نژادها و خطهای روزگار باستان سخن میراند و منابع تاریخی خود یعنی آثار توسیدید، دیودور سیسیلی، پلوتارک، آریان، رازب، استرابون، موسس خورناتسی، طبری، بلاذری، ابن اثیر و… را معرفی میکند. وی آغاز حکومت مادها را ۷۰۰ ق. م میداند. از ماد با عناوین دیوکس، فرورتیش، هوخشتره و اژدهاک یاد میکند و دربارهٔ جنگهای ماد و آشور به تفصیل مینویسد.
💡 نام سامور برای نخستین بار در آثار مؤلفان ایرانی و عرب ازجمله بلاذری، مقدسی، اصطخری و ابن حوقل در سدههای ۹ تا ۱۱ میلادی آورده شده است. برخی از پژوهندگان ریشه نام «سامور» را قفقازی و پارهای دیگر ترکی میدانند.
💡 چندین روایت متفاوت و با محتوی متضاد دربارهٔ مرگ یزدگرد سوم در کتابهای تاریخی برجای ماندهاست. با توجه به کاوشهای قلعه زیبد - گناباد و روایتهای شفاهی و گزارش بلاذری و حبیب عبدالحی به نظر میرسد روایت مربوط به قتل یزدگرد در آسیاب مرو بیشتر افسانهبافی باشد تا حقیقت و آنچه بیشتر به حقیقت نزدیک است روایت بلاذری است.
