دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اسباب اختلاف قرائات، عوامل تعدد و اختلاف قرائت ها را می گویند.
منشا اختلاف قرائت ها و علل آن، به دوران اول (عصر پیامبر ) برمی گردد؛ زیرا قرائت های متواتر و جایزالتلاوه که در دوران دوم به دست قاریان جامع الشرایط ضبط و تدوین شده، در دوران اول نیز موجود بوده است.
اغقسام علل اختلاف قرائات
این علل و اسباب به دو گونه تقسیم می شود:ا. اسباب قهری؛ ب. اسباب عمدی.
فهرست اسباب
فهرست این اسباب عبارتند از:۱. اختلاف لهجه های اقوام عرب؛۲. نارسایی در ضبط، اعم از ضبط کتبی و ضبط حفظی؛۳. سهو نساخ و کاتبان؛۴. تلفیقات و منضمات تفسیری (اختلاط نص با تفسیر )؛۵. میل به قرائت شاذ؛۶. وجود اغراض و تلاش برای تطبیق نص قرآن با اغراض خویش؛ و این خود شقوقی دارد:الف) نظرهای نحوی؛ ب) نظرهای کلامی؛ ج) نظرهای سیاسی؛۷. غلو ادبی؛۸. اختلاف مصاحف؛۹. اختلاف نزول؛۱۰. اختلاف روایت و نقل از صحابه؛۱۱. اجتهاد قاریان؛۱۲. عدم تشکیل مصاحف؛۱۳. عدم اعجام مصاحف؛۱۴. ابتدایی بودن خط عربی.توضیحات عناوین فوق را در مدخل های مربوط بجویید.