اذکایی پرویز

اَذکایی، پرویز (همدان ۱۳۱۸ش)
پژوهشگر و مترجم ایرانی. تحصیلات خود را در زادگاهش و تهران و سپس در دانشگاه منچستر انگلستان گذراند. مطالعات وی عمدتاً در تاریخ و فلسفه است و در حوزه های کتاب شناسی، رجال شناسی و تاریخ علم نیز تألیفاتی دارد. از او بیش از ۳۷۵ عنوان اثر ازجمله کتاب، رسالۀ علمی و گفتارهای بلند و کوتاه در دایرةالمعارف ها و نشریات معتبر چاپ شده است. تصحیح او از کتاب آثار الباقیۀ ابوریحان بیرونی در ۱۳۸۱ به عنوان کتاب سال برگزیده شد. از دیگر آثار مهم اوست: ترجمۀ زندگی نامۀ بیرونی؛ ترجمۀ طب روحانی رازی؛ کارنامۀ بیرونی؛ تاریخ نگاران ایرانی؛ حکیم رازی؛ فرمانروایان گمنام؛ از درگزین تا کاشان؛ باباطاهرنامه؛ فهرستان ماقبل الفهرست و همدان نامه.

[ویکی نور] پرویز اذکایی (سپیتمان)، در سال 1318 در همدان زاده شد. تحصیلات خود را در آن شهر و تهران و سپس در دانشگاه منچستر (انگلستان) طی کرد. مطالعات وی به طور عمده در تاریخ و فلسفه می باشد. در رشته های کتاب شناسی و رجال شناسی و تاریخ علم نیز دارای تألیفات است. از او بیش از 400 عنوان اثر طبع و منتشر شده که عبارت از 40 کتاب، 70 رساله علمی مفصّل و مابقی گفتارهای بلند و کوتاه در دایرة المعارف ها و نشریات معتبر است. اذکایی در سال 1381 به خاطر تحقیق و تعلیق «آثار الباقیة» جایزه و عنوان بهترین کتاب سال را از آن خود کرد.
زندگی نامه ی بیرونی (ترجمه)، کارنامه بیرونی (تألیف)، فرمانروایان گمنام، رساله قبه الارض ایرانی، رساله زروانی، مفاتیح الاسرار، تاریخ نگاران ایران، ابوریحان بیرونی (آراء و افکار)، خاندان شاهیه خوارزم، فهرست ما قبل الفهرست، تبارشناسی در ایران، الاثارالباقیة بیرونی، حکیم رازی، طب روحانی رازی (ترجمه)، قانون مسعودی بیرونی، الفهرست ابن ندیم (تحقیق و تعلیق)، تفسیر تاریخ (تألیف) و...
وی در تاریخ و معاریف همدان یا همدان شناسی آثاری دارد از قبیل: فهرست نسخ خطی همدان، مورخان همدان، ناموران همدان، قراگزلوهای همدان، علویان همدان، میر سید علی همدانی (احوال و آثار)، باباطاهرنامه (هفده گفتار)، تاریخ عراق عجم (رساله)، درگزین تا کاشان (سه گفتار)، کتاب شناسی همدان، تاریخ معاصر همدان، راهنمای همدان، گفتارهای مغان و مادشناسی، همدان نامه (بیست گفتار درباره مادستان)، ماتیکان عین القضات همدانی (هفت گفتار)، فرهنگ مردم همدان که اینک در دست است؛ و ترانه های باباطاهر (منضم به ترجمه انگلیسی آن ها) که در حال طبع است.
الآثار الباقیة عن القرون الخالیة / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق
فهرست ما قبل الفهرست (آثار ایرانی پیش از اسلام) / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده
حکیم رازی / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده

💡 پرویز اذکایی اشاره کرده که این فکر از گذشته‌های دور در ایران بوده است.

💡 سید اسماعیل سوادی (درگذشته ۱۳۶۱) به دستور امیرافخم شورینی نسب‌نامه‌ای از این خانواده تدوین کرد. پس از او پرویز اذکایی در سلسله مقالاتی در مجله آینده به معرفی خاندان قراگوزلو پرداخت. باقر عاقلی نیز فصلی از جلد اول کتاب «خاندان‌های حکومتگر» را به شرح حال و نسب‌نامه قره گزلوها اختصاص داده که از تحقیقات اذکایی برگرفته شده است.