ابوجعفر ابن زبیر

[ویکی فقه] اِبْن ِ زُبَیْر، ابوجعفر احمد بن ابراهیم ثقفی (۶۲۷ق - ۷۰۸ق / ۱۳۰۸-۱۲۳۰ م )، محدث، نحوی، قاری، مفسر، ادیب و مورخ اندلسی معاصر نصریان غرناطه است.
در جَیان که موطن اجداد وی از جمله نیای بزرگش کعب بن مالک بود و در خانواده ای توانگر و معروف دیده به جهان گشود.
مساعدت پدر
دوران کودکی و نوجوانی را در همان جا گذراند و در ۶۴۳ق /۱۲۴۵م به دنبال تصرف جیان به دست مسیحیان همراه پدر این شهر را ترک گفت. پدرش که مردی توانگر بود، او را در طلب علم و استفاده از محضر بزرگان مساعدت بسیار کرد.
مشایخ و شاگردان
ابن زبیر قرائات سبع و سنن نسایی را نزد ابوالحسن شاری فرا گرفت و از ۶۴۵ق نزد بسیاری از مشاهیر علم و ادب که ابن فرحون شمار آنان را قریب ۴۰۰ تن دانسته است، به تحصیل علوم مختلف از جمله تاریخ، نحو، رجال، فقه و حدیث پرداخت و در زمره علمای بنام اندلس درآمد و در شهرهای مالقه و غرناطه به تعلیم نحو و قرائت و تفسیر و فقه و اصول و حدیث پرداخت و به زودی شهرتش از مرزهای اندلس فراتر رفت و نامدارانی چون ابوحیان غرناطی نزد او به فراگرفتن علوم پرداختند.
ستایش ابوحیان
...

💡 در صدر اسلام از جنگ‌های داخلی و کشمکش‌های متعددی به عنوان فتنه یاد شده‌است. مانند ماجرای سقیفه که در آن کشمکش با بیعت جمعی از بزرگان عرب با ابوبکر پایان یافت. خروج ابن زبیر علیه یزید در مکه، قیام شیعیان عراق و ایران علیه سلسله اموی که به سرنگونی امویان منجر شد. همچنین از شکل‌گیری و انشقاق مسلمانان و تشکیل شیعه و سنی نیز به عنوان فتنه یاد شده‌است.

💡 عبدالملک متوجه شده بود که نیروی ابن زبیر در عراق نهفته و پیروزی بر او در عراق موجب سرنگونی کامل زبیریان می‌شود بنابراین با سپاهی روانه عراق شد در صورتی که مصعب برای حمله به خلیفه اموی از کوفه به شمال حرکت کرده بود. خلیفه اموی برای ضعیف کردن جبهه دشمن روشی را در پیش گرفت و با رهبران عراق در سپاه ابن زبیر توافق کرد و آنان نیز به سپاه اموی پیوستند. مصعب از این توافق آگاه شد، ولی اقدامی انجام نداد بدین خاطر که نمی‌خواست در میان سپاهیانش که در حال تدارکات برای جنگ است اختلاف و دشمنی ایجاد شود؛ ولی در نهایت فرماندهان و اعضای سپاهش به جبهه دشمن پیوستند.