سید محمد مولانا

[ویکی فقه] فقیه دانشور، آیت الله مولانا، از جمله عالمانی است که فقاهت را با جهاد و شجاعت در هم آمیخت و نام نامی خویش را در دریف فقیهان شیعه جاوید ساخت. نیک مردی که با تألیف کتاب های گوناگون در زمینه های مختلف و پرورش ده ها شاگرد ممتاز در حوزه درسی و تربیت فرزندان فقیه، خدمت بزرگی به جامعه نمود.نسب شریف این خاندان، به امام موسی کاظم ـ علیه السلام ـ می رسد آیت الله مرعشی نجفی در مورد نسب آیت الله مولانا می نویسد:«سید جلیل القدر، سید محمد؛ مشهور به مولانا تبریزی فرزند حاج میر عبدالکریم شیخ الاسلام، فرزند حاج میر محمد تقی شیخ الاسلام، فرزند میر جعفر شیخ الاسلام، فرزند علامه ادیب و شاعر خطیب؛ سید احمد شیخ الاسلام، که نسبشان به عارف مشهور؛ معین الدین علی ابوالقاسم موسوی، مشهور به شاه قاسم الانوار تبریزی می رسد»
ثمره این پیوند میمون، تولد پسری از تبار موسی بن جعفر ـ علیهما السلام ـ گردید. خجسته ولادت این نو رسیده، در اول ربیع الاول (۱۲۹۴ هـ. ق) مصادف با بیست و هفتم اسفند ماه (۱۲۵۵ هـ. ش) در شهر عارف خیز تبریز به وقوع پیوست.
المسلسلات فی الاجازات، سید محمود مرعشی نجفی، ج۲، ص ۳۸۹.
سید محمد موسوی تبریزی مشهور به «مولانا» و «حاجی مولانا» در تبریز مشغول به تحصیل شد. در جوانی وارد حوزه علمیه گردید و از محضر بزرگان علم و فقاهت همچون، حاج ملا علی علیاری
ستارگان درخشان، حسین دوستی، ص ۱۶۶.
← دوره سطح فقه و اصول
...
[ویکی اهل البیت] فقیه دانشور، آیت الله مولانا، از جمله عالمانی است که فقاهت را با جهاد و شجاعت در هم آمیخت و نام نامی خویش را در دریف فقیهان شیعه جاوید ساخت. نیک مردی که با تألیف کتاب های گوناگون در زمینه های مختلف و پرورش ده ها شاگرد ممتاز در حوزه درسی و تربیت فرزندان فقیه، خدمت بزرگی به جامعه نمود.
نسب شریف این خاندان، به امام کاظم علیه السلام می رسد. آیت الله مرعشی نجفی در مورد نسب آیت الله مولانا می نویسد: «سید جلیل القدر، سید محمد؛ مشهور به مولانا تبریزی فرزند حاج میر عبدالکریم شیخ الاسلام، فرزند حاج میر محمدتقی شیخ الاسلام، فرزند میر جعفر شیخ الاسلام، فرزند علامه ادیب و شاعر خطیب؛ سید احمد شیخ الاسلام، که نسبشان به عارف مشهور؛ معین الدین علی ابوالقاسم موسوی، مشهور به شاه قاسم الانوار تبریزی می رسد».
پدرش، عالم فاضل و فقید وارسته، حاج میر عبدالکریم موسوی تبریزی، مشهور به «مؤتمن الشریعه» از عالمان نام آور آن دیار و دارای خطی زیبا و طبعی روان بود. در جوانی برای تحصیل راهی تبریز شد. و در جلسات درس استاد معروف در حوزه تبریز، مرحوم آخوند ملا مهدی چرندابی (پدر شادروان میرزا حسن رشدیه، پیر معارف ایران) شرکت جست. او در اثر اخلاق نیکو و اوصاف پسندیده، شرافت نسب و کمال تدین و ادب، مورد توجه وی قرار گرفت و استادش دختر خود را به نکاح میر عبدالکریم درآورد. حاج میر عبدالکریم تا آخر عمر در تبریز زندگی می کرد و در همان شهر دار فانی را وداع گفت. از تاریخ وفات و محل دفن وی اطلاعی در دست نیست.
ثمره این پیوند میمون، تولد پسری از تبار موسی بن جعفر علیهماالسلام گردید. خجسته ولادت این نورسیده، در اول ربیع الاول (1294 ه.ق) مصادف با بیست و هفتم اسفند ماه (1255 ه.ش) در شهر عارف خیز تبریز به وقوع پیوست. این مولود مبارک را سید محمد نام نهادند.
سید محمد موسوی تبریزی مشهور به «مولانا» و «حاجی مولانا» در تبریز مشغول به تحصیل شد. در جوانی وارد حوزه علمیه گردید و از محضر بزرگان علم و فقاهت همچون، حاج ملا علی علیاری (1236 ـ 1327 ق)، صاحب «بهجه الآمال فی شرح زبده المقال» بهره ها برد. هنوز هیجده بهار از عمرش سپری نشده بود، که در بیستم ربیع الثانی (1312 ه.ق) به همراه پدرش، حاج میر عبدالکریم موتمن الشریعه، برای ادامه تحصیل به نجف اشرف هجرت نمود و تا سال (1321 ه.ق) در آن دیار سکنی گزید.
وی بعد از ورود به حوزه نجف اشرف دروس سطح فقه و اصول را از محضر استادنی بهره برد که عبارتند از:
دوره تخصصی فقه و اصول فقه را از دروس آیات عظام:
فراگرفت و از خرمن دانش آن ها، خوشه ها چید. مولانا در کنار تحصیل سطوح عالیه، منطق، فلسفه و کلام را پیش استادانی همچون:

💡 او در ۶ اسفند ۱۳۱۵ شمسی در یک خانواده علمی و روحانی در تبریز، آذربایجان متولد شد. پدر بزرگ او مرحوم ایت الله العظمی حاج سید محمد مولانا ( ۱۲۹۴ تا ۱۳۶۳ قمری ) از مراجع تراز اول بودند و در نجف اشرف تحصیل نموده و در آغاز نهضت و انقلاب مشروطیت به ایران مراجعت کردند. ایشان هم دوره مرحوم آیت الله العظمی عبدالکریم حائری یزدی، موسس حوزه علمیه قم بودند. شاگردانی که در محضر ایت الله العظمی مولانا تربیت یافتند بعد ها شهرت علمی یافتند و ارکان حوزه های قم، نجف و تبریز را بنیاد نهادنند، مانند علامه شیخ عبدالحسین امینی( صاحب، الغدیر ) آیت الله العظمی سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی، آیت الله حاج سید محمد مرتضی ایروانی، آیت الله سید حسن قاضی و دیگران. آیت الله العظمی حاج سید محمد مولانا بعلت مخالفت با سیاستهای ضد دینی رضا شاه پهلوی مدتی به کردستان تبعید شده بود. حمید مولانا با بیست واسطه تمام به امام هفتم شیعیان، حضرت موسی بن جعفر علیه السلام می رسد و سید معین الدین الدین قاسم انوار، شاعر و عارف قرن نهم هجری ( عهد تیموریان ) از اجداد او می باشد. همچنین، پیر معارف ایران، مرحوم حاج میرزا حسن رشدیه نیز با خاندان مولانا نسبت داشته و دایی اجدادی حمید مولانا می باشد. مرحوم رشدیه بنیان گذار مدارس جدید در ایران و یکی از رهبران اولیه انقلاب مشروطه بود (۱).

💡 عبدالعلی کارنگ می‌نویسد: سید علی آقا مولانا از پدر خود سید محمد مولانا روایت می‌کرد که میرزا مهدی قاری از شاگردان شیخ انصاری بوده است. چون به تبریز بازگشت، مهدی عمو اردبیلچی، یکی از بازرگانان تبریز، مسجد میرزا مهدی قاری یا مسجد آیت‌الله شهیدی فعلی را در مدت شش ماه بنا کرد تا میرزا مهدی قاری در آن اقامه جماعت کند.ایشان در علم تجوید و قرائت قرآن بسیار ماهر و متبحر بود و در اواخر سده سیزده مرحوم شد و در نجف اشرف به خاک سپرده شد. فرزندش میرزا حسین فقیهی و نواده اش علی اکبر قاری استاد ادبیات عرب تبریز بودو از میرزا غفار آقا مجتهد مرندی و میرزا باقر مجتهد تبریزی به خوبی فرا گرفت و در حالی که عمل به احتیاط می‌نمود در سال ۱۲۷۱ قمری به زادگاهش مراجعت کرد و به ترویج مذهب جعفری و بنای مسجدی در آن جا همت گماشت و به اقامه ی نماز جماعت پرداخت. فاضل شربیانی و محمدحسن ممقانی از برجسته‌ترین شاگردان سید حسین کوه کمری هستند. فاضل شربیانی بعد از مرگ استادش سید حسین کوه کمره‌ای به کلاس‌های خوانساری رفت و بعد از مرگ خوانساری در بحث و تدریس مستقل شد.وی بعد از مرگ میرزا محمد شیرازی از برجسته‌ترین مجتهدان زمان خود بود.