دولتشاه

دولتشاه. [ دَ ل َ ] ( اِخ )نام ایل کرد پیشکوه که طایفه ای از حسنوند است. ( از جغرافیای سیاسی کیهان ص 63 ). و رجوع به حسنوند شود.
دولتشاه. [ دَ ل َ ] ( اِخ ) ابن علاءالدوله سمرقندی معروف به دولتشاه سمرقندی. او راست: تذکرة الشعراء فارسی که به سال 892 هَ.ق. از آن فارغ شده است. ( یادداشت مؤلف ). از امیرزادگان و رجال قرن نهم هجری بود. پدرش از ندیمان شاهرخ میرزا و خود از مقربان ابوالغازی حسین میرزا و امیرعلیشیر نوایی بود. کتاب معروف وی تذکرةالشّعرا است که در آن شرح حال 105 تن ازشاعران فارسی زبان آمده است. ( فرهنگ فارسی معین ).
دولتشاه. [ دَ ل َ ] ( اِخ ) محمدعلی میرزا متخلص به دولت ( متولد 1203 و متوفای 1237 هَ.ق. ) پسر اول فتحعلیشاه بود. وی حکمران کرمانشاه و سرحد دار عراقین بود و در 1236 هَ.ق. مأمور حمله به خاک عراق شد و در 1237 هَ.ق. بین سرحد و کرمانشاه مرد. وی پدر محمدحسین میرزا حشمت الدوله و طهماسب میرزا مؤیدالدوله و امامقلی میرزا اعتمادالدوله است. ( از فرهنگ فارسی معین ). شاهزاده بلند همت بزرگترین پسر فتحعلیشاه قاجار بود به سال 1203 هَ.ق. در قصبه نوا به دنیا آمد و به سال 1237 هَ.ق. در بازگشت از بغداد درگذشت. او گاهی که از امور مملکت داری فراغت می یافت به سرودن اشعار می پرداخت، از آن جمله است:
از مرگ کسی تا نشوی خرم و غمگین
کاین ره همه را پیش بود پیش و پس ما.
عمر به پایان رسید یار نشد یار ما
آه ز عمر کم و حسرت بسیار ما
نیست ملامت به ما با همه ناقابلی
شد چو ز راه کرم خواجه خریدار ما
نامه و رو از گناه هر دو سیه گشت آه
گر نکند شستشو دیده خونبار ما.( از مجمعالفصحاء ج 1 ص 26 ).و رجوع به فرهنگ سخنوران و مآخذ مندرج در آن شود.، دولت شاه. [ دَ ل َ ] ( اِخ ) دهی است از دهستان پیرتاج شهرستان بیجار. واقع در 24هزارگزی شمال خاوری بیجار. راه آن مالرو است. و در تابستان از سیدان اتومبیل می توان برد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5 ).

محمد علی میرزا متخلص به دولت ( و.۱۲٠۳ - ف.۱۲۳۷ ه. ق. ) پسر اول فتحعلی شاه.وی حکمران کرمانشاه و سرحد دارعراقین بود و در ۱۲۳۶ مامور حمله بخاک عراق شد و در ۱۲۳۷ بین سرحد و کرمانشاه مرد. وی پدر محمد حسین میرزا حشمه الدوله و طهماسب میرزا موید الدوله و امامقلی میرزا عماد الدوله است وی شعر نیز می سرود.

💡 محمدعلی میرزا دولتشاه در ۱۲۱۷ به همراه فتحعلی شاه در سرکوب نادر میرزا، پسر شاهرخ شاه، و تصرف خراسان شرکت داشت. به سبب اقتدار دولتشاه بود که در ۱۲۲۱ حاکمیت ایالات مجاور کشور عثمانی، یعنی خوزستان و لرستان و کرمانشاه، به وی سپرده شد. ناآرامی در مرزهای این مناطق، میان ایران و عثمانی اختلافاتی ایجادمی‌کرد.

💡 فرشید یوسفی در کتاب «باغ هزار گل» حشمت‌الله دولتشاهی را «دارای قریحۀ شعری» معرفی کرده و به اشعاری اشاره کرده که او در لابه‌لای آثارش در قالب‌های غزل، قصیده و مثنوی در بحرهای مختلف مندرج ساخته‌است. او تأکید می‌کند که دولتشاهی «مدعی شاعری» نبوده‌است. یوسفی به یکی از اشعار او اشاره کرده‌است.

💡 دولتشاه در کرمانشاه کاخی زیبا بنا نهاد و در آنجا کتابخانه‌ای عظیم شامل کتب نفیس و مجموعه‌ای از نسخ نادر و نایاب جمع‌آوری نمود. بخشی از نسخ کتابخانه او در کتابخانه مجلس شورای ملی نگهداری می‌شود.

💡 دولتشاه سمرقندی (۸۴۲-۹۰۰ ه‌.ق) تذکره‌نویس و شاعر قرن نهم هجری است.

💡 در این منطقه جو، گندم، نخود، عدس، را به صورت دیم کشت می‌کنند و گندم، عدس، برنج، گوجه فرنگی، خیار، بادمجان، بامیه، شاهدانه، هندوانه، آفتاب‌گردان، یونجه و شبدر از مهم‌ترین کشت آبی این منطقه می‌باشد. کشت برنج در دو سراب رباط و رباط دولتشاه رواج یافته‌است که کیفیت بالایی دارند.