وجوه و نظایر قران

[ویکی فقه] وجوه و نظایر قرآن. به الفاظ مشترک و متواطی قرآن وجوه و نظایر قرآن گفته می شود و یکی از مباحث علوم قرآنی می باشد.
یکی از مباحث علوم قرآنی، «وجوه و نظایر قرآن» است که مفسر قرآن کریم باید از آن اطلاع داشته باشد.«وجوه» لفظ مشترکی است که در معانی گوناگون کاربرد دارد؛ و در هر مورد به کمک قرینه، به معنایی خاص انصراف پیدا می کند؛ خواه آن معنا حقیقی یا مجازی یا استعاری یا کنایی باشد.«نظایر» نیز به الفاظی گفته می شود که متواطی و در دلالت بر مصادیق، یکسان باشند.عدّه ای نظایر را در لفظ، و وجوه را در معانی دانسته اند، و کسانی دیگر مراد از آن را استعمال اشارات باطنی و عدم اکتفا به تفسیر ظاهری به شمار آورده اند.
جنبه اعجازی
بعضی وجود «وجوه و نظایر قرآن» را یکی از وجوه اعجاز قرآن پنداشته اند؛ زیرا کلماتی در قرآن هست که بیش از ۲۰ وجه دارند؛ و این در کلام بشر وجود ندارد؛
← نمونه
نخستین مؤلف در این فنّ، مقاتل بن سلیمان است. از متاخران نیز ابن جوزی، فقیه دامغانی، ابوالحسن محمد بن عبدالصمد مصری، ابن فارس و جلال الدین سیوطی در زمینه وجوه و نظایر صاحب تالیفند.
تفسیر وجوه مشترک
...

💡 جواب: همين سؤ ال حضرتعالى در كتاب خلافت و ولايت كه اخيرا منتشر شده مطرح گرديدهاست. جواب اين مطلب از خود كلمات اميرالمؤ منين روشن است. وقتى آمدند با حضرت بيعتكنند فرمود: ( دعونى والتمسوا غيرى فانا مستقبلون امرا له وجوه و الوان (436) )

💡 مفسرين را در تركيب بندى اجزاى اين آيه وجوه و صور بسيارى است، به طورى كه اگرآن وجوه را براى بدست آوردن معناى همه آيه در يكديگر ضرب كنيم از صد صورتتجاوز مى كند. زجاج - بطورى كه نقل مى كنند - گفته است: اين آيه ازمشكل ترين آيات قرآن است از جهت تركيب بندى.

💡 363- خدايا بر تحيرم بيافزا! گفت ناطق محمدى: رب زدنى فيك تحيرا؛ پروردگارا! تحير مرا در خود زيادهساز! يعنى علم مرا در تو مزيد كن كه هر گاه كه در تو ادراك من زياده شود حيرت منبيشتر گردد از كثرت علم من به وجوه و نسبى كه ذات تر است. (359)