«نوشتن روی برگ» در متون دینی و تاریخی به معنای ثبت نوشتهها و مطالب بر روی برگها، پوستها یا صفحاتی است که در گذشته برای نوشتن به کار میرفتند و این تعبیر در قرآن نیز مورد اشاره قرار گرفته است. در روزگاران قدیم که کاغذ به شکل امروزی وجود نداشت، مردم برای نگارش کتابها، نامهها و متون مقدس از برگ درختان، پوست حیوانات، پارچهها و مواد طبیعی دیگر استفاده میکردند. در آیات قرآن به کتابی نوشتهشده بر «رق منشور» اشاره شده است که مفهوم آن صفحه یا ورقی گسترده و گشوده برای نوشتن و خواندن است. واژه «رق» در زبان عربی معانی گوناگونی دارد و گاهی به هر چیزی که بتوان بر روی آن نوشت گفته میشود و گاهی نیز به ورق یا پوست آمادهشده برای نوشتن اشاره دارد. در گذشته، آیات قرآن و دیگر نوشتههای مهم را بر روی برگها و پوستها مینوشتند تا محفوظ بمانند و بتوان آنها را قرائت و منتقل کرد. این موضوع نشاندهنده اهمیت نوشتن و حفظ دانش و معارف در فرهنگ اسلامی و تمدنهای کهن است. تعبیر «رق منشور» همچنین تصویر صفحهای باز و گسترده را در ذهن ایجاد میکند که نوشتهها بر آن آشکار و خواندنی هستند و انسان میتواند آنها را مطالعه کند. برخی این تعبیر را اشاره به کتابهای آسمانی، برخی به لوح محفوظ و برخی دیگر به نوشتههای مقدس دانستهاند که برای هدایت انسانها نگاشته شدهاند. از نظر تاریخی، نوشتن روی برگ و پوست مرحلهای مهم در پیشرفت دانش و انتقال فرهنگ بوده است، زیرا انسانها پیش از اختراع کاغذ از همین ابزارها برای نگهداری آثار علمی، ادبی و دینی استفاده میکردند. در مجموع، «نوشتن روی برگ» به معنای ثبت مطالب و نوشتهها بر روی برگها، پوستها یا صفحات مخصوص نگارش در زمانهای گذشته است و در متون دینی نشانه اهمیت حفظ و انتقال دانش و معارف الهی به شمار میآید.
نوشتن روی برگ
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] نوشتن روی برگ (قرآن). خداوند در قرآن کریم به ورق هایی که قرآن را بر روی آن می نوشتند سوگند یاد می کند.
قرآن را بر روی برگهایی (از درختان) برای قرائت آن می نوشتند:وکتـب مسطور• فی رق منشور. «و به کتابی که نوشته شده، در صفحه ای باز و گسترده»
معنای رق
" و کتاب مسطور فی رق منشور" بعضی گفته اند: کلمه" رق" به معنای مطلق چیزهایی است که در آن چیزی نوشته شود، مانند کاغذ.بعضی دیگر گفته اند: به معنای ورق است.و بعضی گفته اند: به معنای خصوص ورقهایی است که از پوست حیوانات درست می کردند.و کلمه" نشر" که مصدر کلمه" منشور" است به معنای گستردن و متفرق کردن است.و مراد از" کتابی که مسطور و در رقی منشور است" به گفته بعضی لوح محفوظ است که خدا تمامی حوادث عالم را آنچه بوده و هست و خواهد بود در آن نوشته، و ملائکه آسمان، آن را می خوانند (و اجراء می کنند).بعضی هم گفته اند: مراد از آن قرآن کریم است که خدا آن را در لوح محفوظ نوشته.و بعضی گفته اند: تورات است که در سابق در کاغذهای پوستی نوشته می شد، و هر وقت می خواستند آن را بخوانند لوله کاغذ را باز می کردند و می خواندند.و به نظر ما مناسب تر با آیه قبلی آن است که بگوییم: منظور از آن همان قول اخیر است.