ملاشاه محمد بدخشی

[ویکی فقه] بَدَخْشی، شاه محمد (د ۱۰۷۲ق /۱۶۶۲م )، فرزند قاضی آخوند ملاعبدی (عبدمحمد یا عبداحمد)، مشهور به «ملاشاه »، ملقب به «آخوند» و «لسان الله » و متخلص به «شاه »، صوفی شاعر، عالم و عارف و نویسنده سلسله قادریه بود.
اصل ملاشاه از بدخشان است و وی در دهه آخر سده ۱۰ق در روستای اَرکَسا از توابع بدخشان چشم به جهان گشود. تاریخ ولادت او را در منابع مختلف، میان سالهای ۹۹۰ تا ۹۹۸ق آورده اند.
خان لاهوری، یمین، تاریخ شعر و سخنوران فارسی در لاهور، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶، لاهور، ۱۹۷۱م.
ملاشاه تحصیلات مقدماتی را در زادگاه خود و نیز در روستای موسوارک نزد ملاخواجه علی فراگرفت و در ۲۱ سالگی برای تکمیل تحصیلات به بلخ سفر کرد. در آن جا علوم معقول و منقول را نزد ملاحسین قبادیانی آموخت.
محمد داراشکوه، سکینه الاولیاء، ج۱، ص۱۵۴، به کوشش تاراچند و محمدرضا جلالی نائینی، تهران، ۱۳۴۴ش.
بسیاری از صوفیان نام آور آن عصر از جمله دو تن از شاهزادگان بابری، یعنی داراشکوه و جهان آرا بیگم، در شمار مریدان بدخشی بودند. داراشکوه در آثار خود به تفصیل به شرح احوال و اقوال و نیز شطحیات شیخ خود پرداخته است.
محمد داراشکوه، سکینه الاولیاء، ج۱، ص۱۵۲، به کوشش تاراچند و محمدرضا جلالی نائینی، تهران، ۱۳۴۴ش.
...

💡 سید قطب‌الدین محمد حسینی نیریزی (زاده ۱۱۰۰ قمری، نی‌ریز، فارس - درگذشته ۱۱۷۳ قمری، نجف، عراق) صوفی شیعه، از حکما و عرفای نامدار و برجسته ایرانی و سی‌ودُومین قطب سلسله ذهبیه در دوره صفوی و متأخر از صدرالمتألهین است. تمام تاریخ‌نویسان نام او را محمد و لقب وی را قطب‌الدین ذکر کرده‌اند. وی نخست در وطن خویش به تحصیل پرداخت سپس به شیراز و اصفهان رفت و از اساتید بزرگی همچون ملاشاه محمد دارابی کسب فیض نمود و در زمینه‌های مختلف دینی و خصوصاً عرفان اسلامی آثار ارزشمندی از خویش به جای گذاشت. میرزا محمد هاشم درویش شیرازی (داماد و جانشین وی در سلسله ذهبیه) و آقامحمد بیدآبادی برجسته‌ترین شاگردان سلوکی وی بودند. وی علاوه بر داشتن جایگاهی والا در تاریخ عرفان شیعی، از مهم ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان سیاسی اواخر دوره صفویه بود.